ŹYDZI POLSCY Dzieje i kultura cd.

25 kwietnia

Społeczność żydowska brała czynny udział w wielu formach życia muzycznego. Sale operowe i koncertowe były masowo odwiedzane przez Żydów. Ale społeczeństwo żydowskie korzystało także z imprez organizowanych przez lokalne Żydowskie Towarzystwo, które, jak np. w Warszawie, miały w pewnym okresie własną orkiestrę symfoniczną. Dawała ona koncerty m. in. w teatrze Nowości z udziałem znanych dyrygentów [np. z Wiednia Kurt Pohlen] i solistów [np. laureat konkursu chopinowskiego, niewidomy Żyd z Budapesztu Imre Ungar]. W latach trzydziestych XX w. działał Żydowski Instytut Muzyczny, istniały żydowskie szkoły i kursy muzyczne, zespoły kameralne i orkiestry tak amatorskie, jak i zawodowe. Każdy teatr żydowski był zarazem teatrem muzycznym, zasilanym oryginalną twórczością żydowskich kompozytorów, m. in. Icchaka Szlosberga, Dawida Bajgelmana, Józefa Kamińskiego, Izraela Szejewicza, Henocha Kona.

Odrębną kartą historii jest udział Żydów w muzyce polskiej. W orkiestrach symfonicznych grało wielu instrumentalistów Żydów. Np. w Filharmonii Warszawskiej Paweł Kochański i jego brat Eli, znakomity wiolonczelista, wykładowca Konserwatorium Warszawskiego. Adam Furmański, trębacz, później także dyrygent. Grzegorz Piatigorski, sławny wiolonczelista, stałym akompaniatorem był Ludwik Urstein, nazywany "królem akompaniatorów". Zanim został dyrektorem i pierwszym dyrygentem, koncertmistrzem drugich skrzypiec był Grzegorz Fitelberg. Na wiolonczeli grali Daniel Czerniawski i Izydor Lewak. Po pierwszej wojnie światowej miejsce Pawła Kochańskiego zajął Mieczysław Fliederbaum, grający także w znakomitym Kwartecie Warszawskim, a obok niego w pierwszych skrzypcach grali m. in. Ludwik Holcman, Stanisław Dobrzyniec, Henryk Fiszman i Szymon Englender. Na miejscu Fitelberga zasiadł Jakub Surowicz, obok niego w drugich skrzypcach Józef Waghalter, Mieczysław Sztyglic oraz członek znanego warszawskiego rodu muzyków Jakub Szulc, brat znanego dyrygenta Bronisława. Na fagocie grał Leon Szulc. W altówkach zasiadał m. in. Paweł Ginzburg, ojciec czterech synów, także muzyków, z których trzech grało w tejże Filharmonii. cdn.

Źródło: Interpress