ŻYDZI POLSCY - Dzieje i kultura cd.

6 maja

W pierwszym roku studiów w Wiedniu zobaczył obraz Jana Matejki Rejtan, wystawiony w tamtejszym Belwederze. Wracał do niego wielokrotnie, godzinami kontemplował, na jego przykładzie zrozumiał sens malarstwa historycznego. Przybladły wówczas uroki wiedeńskiej akademii i splendory adepta "majsterszuli", zapragnął pracować u Matejki. W 1875 roku był już studentem II kursu krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych. W pracowni Matejki powstawały jego pierwsze historyczne obrazy, m. in Przysięga Kościuszki w Krakowie, Kawalerowie inflanccy proszący o opiekę Zygmunta Augusta przeciw cesarzowi Ferdynandowi, Albrecht brandenburski odbierający inwestyturę od króla Zygmunta Starego oraz szereg doskonałych portretów, m. in. Portret własny w stroju szlachcica.

Niedługo Gottlieb przebywał w Krakowie. U jego biografów czytamy, że pewien profesor i koledzy zmusili go antysemickim postępowaniem do opuszczenia szkoły, mimo że Matejko ujął się za nim jak ojciec. Opuścił Kraków, by powrócić do Wiednia. Jednakże stale podkreślał w listach swe uwielbienie dla Matejki jako malarza i człowieka.

Świadomość moralnej krzywdy, jaka go spotkała w Krakowie, była głęboka. Być może, że ten epizod jego życia kazał mu pomyśleć o nieobecnej w jego twórczości żydowskiej.

W Monachium, dokąd przeniósł się z Wiednia, powstały znakomite jego obrazy: Sbylock i Jessyka, Autoportret [Ahaswer], Żyd w stroju arabskim, Staruszka w czepcu i inne. Rozwinęła się i okrzepła w tym czasie jego indywidualność artystyczna. 

Wyjazd do Rzymu, spotkanie z Matejką i Siemieradzkim zachęciły Gottlieba do podjęcia w swych obrazach idei pojednania Polaków z Żydami i ukazania jej korzeni na nowej głębszej, bo ekumenicznej płaszczyźnie. Powstały wtedy obrazy Chrystus w Kafarnaum, Chrystus w synagodze oraz pełne dramatycznej ekspresji Głowa Chrystusa i Ecce Homo. Krytycy współcześni pisali: "Chrystus Gottlieba to postać zupełnie świeża, nie z wiary, ale z miłości, to ani Bóg, ani człowiek powszedni, to prorok biblijny, Hebrajczyk przemawiający do Hebrajczyków i dla nich zrozumiały". cdn.

Źródło: Interpress