ŻYDZI POLSCY Dzieje i kultura cd.

10 maja 

W niepodległej Polsce duże skupiska żydowskich plastyków działały w Warszawie, Łodzi, Krakowie, Wilnie i Lwowie.

W Łodzi już 1918 roku powstała grupa plastyków i literatów, która przyjęła nazwę Jung Jidisz. Wydawali własne pismo. Należeli do niej m. in. Jankiel Adler [1895 - 1949], Henoch Barciński [1896 - 1939], Izaak Brauner [1887 - 1944], Pola Lindenfeldówna [1900], Ida Braunerówna [1891 - 1948]. Inspiratorem grupy był poeta i grafik Mojżesz Broderson [1890 - 1956]. Wybitną osobowością tej grupy był Jankiel Adler. Pochodził z Tuszyna koło Łodzi. Jako młody chłopiec odbywał praktykę złotnika. Gdy miał 17 lat, otrzymał stanowisko grawera znaczków pocztowych w Serbii. Potem dopiero trafił do przemysłu artystycznego w Niemczech. W latach 1918 - 1920 przebywał w Łodzi, gdzie działał w grupie Jung Jidisz. W czasopiśmie grupy opublikował wiersz Śpiewam modlitwę, a także kilka swoich rysunków. W czasie pobytu w Niemczech zaprzyjaźnił się z Klee. W 1933 roku wystawił swe prace w Nowym Jorku. W czasie drugiej wojny światowej był żołnierzem Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Jego pierwsze prace powstałe w Niemczech wyrażają dążenie do stworzenia oryginalnego stylu żydowskiego w sztuce. Monumentalne postaci, które potem malował, miały być archetypem Żydów polskich.

W Warszawie działało Żydowskie Towarzystwo Krzewienia sztuk Pięknych. Zajmowało się m. in. organizowaniem wystaw. W 1921 roku otwarto wielką wystawę, w której uczestniczyli m. in. Henryk Berlewi, Abraham Guterman [1899 - 1941], Władysław Weintraub [1891 - 1942], Izrael Tykociński [1855 - 1939], Samuel Cygler [1898 - 1943], Stanisława Centnerszwerowa [1889 - 1943]. cdn.

Źródło: Interpress