ŻYDZI POLSCY - Dzieje i kultura cd.

23 maja

Liczna też była prasa wydawana przez żydowskie partie robotnicze, związki zawodowe i lewicowe organizacje młodzieżowe. Zmarły w 1964 roku Izrael Szajn w bibliografii prasy żydowskiej wymienia kilkaset tytułów. W tym miejscu omówimy jedynie dwa najważniejsze dzienniki - organ Bundu  - 'Fołks-cajtung" oraz jednolitofrontowy "Frajnd".

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Bund zaczął wydawać tygodnik "Lebens-Fragen", przekształcony następnie na dziennik, zamknięty przez władze w 1920 roku. Przez kilka lat wydawana była spora liczba czasopism i krótkotrwałych dzienników Bundu, aż wreszcie na mocy oficjalnej koncesji założony został organ tej partii, tygodnik "Fołks-Cajtung", który 1 września 1922 roku przeistoczył się w dziennik, jako organ KC Bundu. Redagowany był kolegialnie przez czołowych działaczy tej organizacji, m. in. Włodzimierza Medema, Henryka  Erlicha, Maurycego Orzecha, Zofię Dubnow-Erlich [M. Mstisławski], Józefa Chmurnera, [J. Leszczyński], Józefa Jaszuńskiego i innych. Częste represje powodowały kilkakrotne zamknięcie gazety. Nowe koncesje przynosiły zmianę nazwy z dodatkiem "Unzer" lub "Naje Fołks-Cajtung". Przy tej gazecie wydawano szereg czasopism, m. in. "Ferojs" [Naprzód], 1937 - 1939], "Bicher-Welt" [Świat książki], 1922 - 1929]. Ostatni numer "Fołks-Cajtung" ukazał się 26 września 1939 roku.

Ze względu na konspiracyjna działalność Komunistyczna Partia Polski nie mogła wydawać legalnych czasopism, a tym bardziej dziennika. Jednakże grupy komunistów Żydów i ich sympatyków czyniły starania o wydawanie dziennika jednolitofrontowego z ich udziałem. Takim dziennikiem był ukazujący się w Warszawie od 20 kwietnia 1934 roku do 28 marca 1935 roku 'Frajnd" [Przyjaciel]. Pismo firmował zasłużony wydawca Borys Kleckin. Do kolegium redakcyjnego wchodzili m. in. Alter Kacyzne, Symcha Lew, Kadia Mołodowska, Bernard Mark, Dawid Sfard, Zeni Elbirt. Liczne konfiskaty, a wreszcie "rozszyfrowanie" przez cenzurę istoty dziennika zakończyły jego jedenastomiesięczny żywot. cdn.

Źródło: Interpress