1 czerwca
Trudne były drogi żydowskiego szkolnictwa świeckiego w zaborze rosyjskim. W 1820 roku udało się Jakubowi Tugendholdowi otworzyć w Warszawie, na zlecenie Rządowej Komisji Wyznań Religijnych i Oświaty Publicznej, trzy szkoły podstawowe dla dzieci żydowskich. Mieściły się one na Marszałkowskiej na Lesznie i na Bugaju. Ćwierć wieku później upaństwowiono jedną z prywatnych szkół dla dziewcząt żydowskich. W pierwszych dziesięcioleciach XIX w. w szkołach tych uczyło się ogółem około 300 dzieci, pod koniec stulecia liczba uczących się wzrosła do 1000. Przyrost ten w zestawieniu z ogromnym powiększeniu się liczby żydowskich mieszkańców Warszawy był znikomy. Przyczyny tej niechęci do rządowych szkół żydowskich były podobne do tych, które towarzyszyły realizacji znacznie wcześniejszych edyktów oświatowych Józefa II w Galicji. Oświata świecka dekretowana odgórnie masom społecznie nie rozbudzonym, zamkniętych od wieków w kręgu średniowiecznej dogmatyki religijnej, nie budziła zaufania. Natomiast ciężar utrzymania tych szkół spadał na żydowskiego podatnika, chociaż nie uznawał je za szkoły żydowskie. Niechęć do nich wzrosła szczególnie w latach 1823 - 1845, kiedy z programów nauczania usunięto język hebrajski, wprowadzając na jego miejsce naukę geometrii w zastosowaniu do rzemiosła.
W żydowskich szkołach podstawowych uczono: religii, języka polskiego, niemieckiego, rosyjskiego, arytmetyki z geometrią, kaligrafii, rysunku technicznego i śpiewu.
Dopiero w roku 1859 otwarto szkoły podstawowe dla dzieci żydowskich w: Piotrkowie, Włocławku, Płońsku i Kalwarii. Inne miasta jak Łowicz, Kutno, Gostynin, Skierniewice, Nieszawa, Chełm, Zamość, Radom, Siedlce, Kielce własnych szkół średnich nie miały, chociaż zamieszkiwała je bardzo licznie ludność żydowska. Stosunkowo najwięcej rządowych szkół żydowskich było w guberni piotrkowskiej, gdzie w roku 1898 uczyło się ogółem 1851 dzieci. W Płocku w dwuklasowej szkole uczyło się w roku 1900 127 chłopców, a w takiej samej szkole żeńskiej 80 dziewcząt. cdn.
Źródło: Interpress
Komentarze
Pokaż komentarze