3 czerwca
W gimnazjach rosyjskich, a więc w państwowych, obowiązywała w stosunku do Żydów norma procentowa. W gimnazjach prywatnych, gdzie w zasadzie nie było tych ograniczeń, kształciła się młodzież z zamożniejszych rodzin. W tych warunkach Warszawska Szkoła Rabinów uczyniła bardzo wiele w dziele ukształtowania nowej świeckiej inteligencji żydowskiej.
Kiedy po pierwszej wojnie światowej Poska odzyskała niepodległość, w jej granicach nalazło się ok. 3 milionów obywateli wyznania mojżeszowego, Stanowili oni ponad 10% ludności.
Odrodzone w roku 1918 państwo polskie zagwarantowało Żydom pełne obywatelskie równouprawnienie, uzyskali oni prawa uznanej mniejszości narodowej.
Gwarancje te zawarte zostały w konstytucji, uchwalonej w marcu 1921 roku. Zapewniała ona wszystkim obywatelom równość wobec prawa, wolność sumienia, prawo pielęgnowania swej mowy, swobodnego wyznawania swej religii, a także zakładania własnym kosztem zakładów dobroczynnych, społecznych oraz szkół i innych zakładów wychowawczych.
W toku i w wyniku pierwszej wojny światowej nadwątlone zostały w dużym stopniu stare, konserwatywne formy życia żydowskiego. Pęd do zdobycia wiedzy świeckiej jako drogi wyzwalania się z kulturalnego getta charakterystyczny przed tym tylko dla Żydów mieszkających na ziemiach zaboru pruskiego oraz części Żydów Galicji, objął również Żydów, byłych poddanych cara rosyjskiego. Duży wpływ na przemiany te wywarły wykrystalizowane już wcześniej, ale rozwijające się szeroko dopiero w odrodzonej Polsce, ruchy społeczne wśród Żydów. Były one odbiciem różnic światopoglądowych pomiędzy lewicą a ugrupowaniami, które jednoznacznie widziały przyszłość żydostwa polskiego w jego udziale w budowie żydowskiej siedziby narodowej w Palestynie i przygotowaniu się do życia i pracy na ziemi przyszłego państwa żydowskiego. cdn.
Źródło: Interpress
Komentarze
Pokaż komentarze