ŻYDZI POLSCY - Dzieje i kultura cd.

8 czerwca

Z programów ideowych tych partii wywodziły się wytyczane dla prowadzonego w szkołach CISzO nauczania i wychowania młodzieży. Poza przywiązaniem do języka i kultury jidysz, z pominięciem nauki hebrajskiego [z wyjątkiem szkół, w których rodzice wyraźnie życzyli sobie nauki tego języka dla dzieci], wytyczne te głosiły, że szkoły CISzO opierać się będą na całkowicie nowoczesnych zasadach wychowania w kolektywie i przez kolektyw, przygotowując młodzież do samodzielnej pracy i życia w społeczeństwie wolnym od nacjonalizmu i przesądów wyznaniowych.

Szkoły CISzO były jedynymi w Polsce, nie tylko na gruncie szkolnictwa żydowskiego, szkołami całkowicie świeckimi. Ich programy nie przewidywały w ogóle nauczania religii. W klasie niższej zastąpiono je popularnymi pogadankami o powstaniu świata i życia na ziemi, a w klasach wyższych nauką o rozwoju społeczeństw, na przykładzie historii powszechnej, której elementem [nie głównym] była historia Żydów.

Szkoły należące do CISzO rekrutowały uczniów spośród dzieci robotników i rzemieślników, którzy częstokroć zalegali z opłatą miesięcznych składek "czesnego". Tylko duże zaangażowanie ideowe nauczycieli i wychowawców sprawiło, że umieli przetrwać przy pracy przez wiele tygodni bez pensji. Liczba młodzieży w szkołach CISzO dochodziła do 15 tys. Z tej liczby około 4 tys. to starsza młodzież szkół wieczorowych, a 650 to uczniowie dwóch gimnazjum w Wilnie i w Białymstoku. W grupie świeckich szkół żydowskich znalazło się również 16 zakładów szkolnych [przedszkola i szkoły podstawowe] prowadzonych przez Szulkult [centralną żydowską organizację szkolno-oświatową], z których korzystało ponad 2300 uczniów. Część szkół prowadziła naukę w języku jidysz, inne były hebrajskie, prowadzące nauczanie w niższych klasach w jidysz, w wyższych zaś w hebrajskim. cdn.

 Źródło: Interpress