WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ. INSTYTUCJE, ŻRÓDŁA PRAWA ORAZ PODSTAWOWE ZA

8 stycznia

Prawo Unii Europejskiej to zbiór regulacji prawnych obowiązujących na terenie Unii Europejskiej. Prawo to obejmuje akty normatywne wydawane przez instytucje Unii Europejskiej, takie jak:

Traktaty Unii Europejskiej i ustawodawstwo wtórne, takie jak dyrektywy, rozporządzenia, decyzje, opinie i zlecenia, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, które interpretuje prawo unijne i rozstrzyga spory między państwami członkowskimi oraz między obywatelami a organami Unii Europejskiej.

Prawo Unii Europejskiej ma duże znaczenie dla państw członkowskich, ponieważ jest ono nadrzędne wobec prawa krajowego i musi być przez nie respektowane. Prawo to ma za zadanie zapewnić jednolite standardy regulacji w Unii Europejskiej, zapewnić ochronę praw człowieka, wolności gospodarczej, konkurencji oraz ochronę środowiska i konsumentów.

Wdrożenie prawa unijnego w Polsce spoczywa na organach władzy publicznej, w tym na organach administracji publicznej, sądach oraz przedsiębiorcach. W przypadku naruszenia prawa unijnego, osoby fizyczne, przedsiębiorstwa i państwa mogą być pociągnięte do odpowiedzialności przez organy Unii Europejskiej lub organy państw członkowskich.

Prawo Unii Europejskiej jest stale rozwijane i zmieniane wraz z rozwojem integracji europejskiej i zmianami w sytuacji politycznej i społecznej na terenie Unii Europejskiej.

Jakie są instytucje, źródła prawa oraz podstawowe zasady UE?

Instytucje Unii Europejskiej

- Parlament Europejski - organ ustawodawczy, składa się z wybieranych bezpośrednio przez obywateli europosłów;

- Rada Europejska - organ doradczy, składa się z przywódców państw i rządów państw członkowskich oraz przewodniczącego Komisji Europejskiej;

- Rada Unii Europejskiej - organ ustawodawczy, składa się z przedstawicieli rządów państw członkowskich;

- Komisja Europejska - organ wykonawczy, zajmuje się inicjowaniem i wdrażaniem polityki Unii Europejskiej;

- Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - organ sądowniczy, rozstrzyga spory dotyczące prawa europejskiego;

- Europejski Bank Centralny - organ monetarny, odpowiedzialny za prowadzenie polityki monetarnej Unii Europejskiej.

Źródła prawa Unii Europejskiej:

- Traktaty Unii Europejskiej - stanowią podstawę prawną UE i określają jej cele, zasady i instytucje;

- Ustawodawstwo wtórne - obejmuje akty normatywne, takie jak dyrektywy, rozporządzenia, decyzje, opinie i zalecenia, wydawane przez instytucje Unii Europejskiej;

- Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - stanowi interpretację i rozstrzygnięcia w kwestiach prawnych.

Podstawowe zasady UE:

- Wolność poruszania się osób, towarów, usług i kapitału na terenie UE - zasada swobodnego przepływu;

- Solidarność i spójność społeczna i terytorialna;

- Jednolity rynek - swobodny obrót towarów, usług, kapitału i osób;

- Prawo do ochrony zdrowia, ochrony konsumentów i środowiska;

- Współpraca w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony;

- Ochrona praw podstawowych, w tym praw człowieka, równości płci, ochrony mniejszości i wolności wyznania;

- Subsydiarności -zasada, że UE powinna działać tylko wtedy, gdy cele nie mogą być osiągnięte przez państwa członkowskie.