nerwica eklezjogenna nerwica eklezjogenna
71
BLOG

Bóg to za mało

nerwica eklezjogenna nerwica eklezjogenna Społeczeństwo Obserwuj notkę 10

Dlaczego w ogóle, skoro uznaję się za ignostyka i apateistę - niekoniecznie więc za ateistę - zajmuję się pojęciem „boga”? Odpowiedź jest prosta: nie zajmuję się samym „bogiem”, lecz ludzkim odruchem używania tego słowa do zamykania każdej dyskusji.

Świetnym przykładem była niedawna reakcja na los bezradnej dziewczynki, którą dorośli zostawili na pastwę kul zamachowca. Zamiast zmierzyć się z brutalną prawdą o tym zdarzeniu, spore grono obserwatorów wolało spuentować je opowieścią o czuwającej nad nią "boskiej opiece".

I o ile jestem w stanie zrozumieć paraliżujący strach opiekunów, który w chwili paniki kazał im pomyśleć najpierw o sobie, o tyle zupełnie nie rozumiem tej ucieczki obserwatorów w kompletną intelektualną bezradność. Tłumaczenie, że tym razem „bóg” ją ochronił, jest bowiem de facto oskarżeniem w niezliczonych innych sytuacjach, w których bezbronne dzieci giną z głodu, na wojnach czy właśnie od kul szaleńców. Szaleńców nierzadko deklarujących wiarę w jakiegoś swojego boga. Cała ta wiara w cudowną interwencję jest więc tylko żebraczym szarpaniem fraka okrutnie kapryśnego dobrodzieja.

Pytam więc: czy nie warto o tym rozmawiać? Nie o samym „bogu”, który jest wygodnym wytrychem, a jeszcze częściej po prostu popkulturowym rekwizytem, ale o tym, co nam naprawdę daje ta ontologiczna proteza. Co nam przysłania i dokąd nas to cywilizacyjnie kieruje?

Przysłania nam przede wszystkim realne przyczyny zjawisk oraz naszą własną sprawczość. Kiedy ocalenie przypisujemy cudowi, przestajemy pytać o procedury bezpieczeństwa, edukację, psychologię sprawców czy zwykłą ludzką solidarność. Gdy zło i tragedię składamy na karb „niezbadanych wyroków”, zwalniamy samych siebie z obowiązku naprawiania świata. Cywilizacyjnie taka postawa cofa nas do epoki magicznego myślenia - zamiast rozwijać narzędzia rozumienia rzeczywistości i brać za nią dojrzałą odpowiedzialność, uczymy się biernego wyczekiwania na interwencję z zewnątrz.

Właśnie dlatego moja postawa jest tak prosta i zarazem bezkompromisowa. Jako ignostyk widzę, że słowo „bóg” to nawet nie spójna idea, lecz tzw. pusty znaczący - pojęcie, które rości sobie prawo do bycia odpowiedzią na wszystko, choć w istocie nie wyjaśnia niczego. Jako apateista dodaję natomiast, że świat bez tej protezy nie staje się ani uboższy, ani pozbawiony sensu. Empatia, ciekawość świata, nauka i wzajemna odpowiedzialność wystarczają w zupełności, by budować dojrzałą etykę i cywilizację. Zamykanie złożoności naszego istnienia w jednym mglistym pojęciu to pójście na zbyt wielką łatwiznę. Bo dla kogoś, kto naprawdę chce rozumieć rzeczywistość i brać za nią odpowiedzialność, Bóg to po prostu za mało.

Bóg to za mało

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (10)

Inne tematy w dziale Społeczeństwo