12 obserwujących
86 notek
329k odsłon
4719 odsłon

Nieśwież, odrestaurowany zamek Radziwiłłów

Wykop Skomentuj17

Na Białorusi aktualnie realizowany jest rządowy program "Zamki Białorusi", do restauracji zakwalifikowano 38 zamków na terenie kraju.

W 2012 zakończono prace przy odbudowie zamku Radziwiłłów w Nieświeżu, trwały one około 15 lat. Nieśwież należał do rodu Radziwiłłów od 1533 roku do 1939 roku. Radziwiłłowie to najpotężniejszy litewski ród magnacki herbu Trąby Odmienne.

Ilustracja
Mikołaj Krzysztof Radziwiłł książę herbu Trąby

Herb
Herb Trąby Odmienne

W 1584 książę Mikołaj Krzysztof Radziwiłł (Sierotka) rozpoczął budowę renesansowo-barokowego zamku wg. projektu Jana Marii Bernardoniego.


Rycina z 1604 roku
/http://commons.wikimedia.org/wiki/

Nieśwież najwięcej zawdzięcza Mikołajowi Radziwiłłowi, usunął on z miasta wyznawców kalwinizmu, przekazał kościół farny z drukarnią jezuitom, a w latach 1586-88 wybudował im nowe kolegium, przy którym otworzył szkołę gramatyki. W latach 1589-93 wybudował kościół pw. Bożego Ciała, który do dnia dzisiejszego pełni rolę nekropolii rodu Radziwiłłów. Więcej na ten temat znajdziemy w artykule "Potyczki z genealogią. Nieśwież".

W zamku zgromadzono wiele dzieł sztuki i wspaniałą bibliotekę. Niestety zbiory te były wielokrotnie niszczone lub rozkradane. Zamek przeżył najazd wojsk rosyjskich w latach 1655 i 1660. W 1706 r. został zajęty przez Szwedów, którzy zniszczyli budynki zamkowe i fortyfikacje bastionowe. W kolejnych latach zamek był oblegany przez wojska rosyjskie.

W 1719 rodu ordynację nieświecką przejął książę Michał Kazimierz Radziwiłł, przezwany "Rybeńką" i przystąpił do odbudowy zamku i inwestycji w okolicy Nieświeża. Jego żona założyła teatr, wzbogaciła zbiory biblioteczne, pobudowała huty szkła w Nalibokach i Urzeczu  oraz wznowiła pracę miejscowej drukarni.

Od 1762 roku X ordynatem Nieświeża został Karol Stanisław Radziwiłł "Panie Kochanku". Barwne historie związane Karolem Radziwiłłem można poznać z książki Anegdoty księcia Radziwiłła "Panie Kochanku" i ważniejsze wspomnienia z jego życia Józefa Grajnerta  lub z artykułu Niedźwiedź litewski, Karol Radziwiłł.

Ilustracja
Karol Stanisław Radziwiłł herbu Trąby

Po śmierci króla Augusta III książę Karol Radziwiłłstanął zbrojnie przeciwko frakcji Augusta Poniatowskiego, za co został skazany w 1764 roku na banicję. W 1767 roku wrócił z banicji, ale ponownie naraził się Rosji przystępując do konfederacji Barskiej. W 1770 roku podczas konfederacji barskiej zamek został zajęty przez Rosjan, a Radziwiłłowie zostali wygnani. Przez pięć lat stacjonował tu carski garnizon, który wywiózł z zamku skarbiec i bibliotekę z największymi zbiorami na kresach Rzeczypospolitej. Archiwa były przewiezione do Petersburga, a większość dzieł sztuki rozdana wśród rosyjskich szlachciców. Zamek zaczął popadać w ruinę.

Od 1778 roku posiadłość powróciła w ręce Radziwiłłów. Książę Karol "Panie Kochanku"odremontował zamek, założył szkołę artylerii w Nieświeżu, zadbał o rozwój fabryki pasów i dywanów w Słucku. Na dworze kwitło życie towarzyskie.

Wg Józefa Grajnerta "Ważną i ciekawą uroczystością w Nieświeżu był w r. 1783 obchód stuletniego jubileuszu zwycięstwa króla Jana III-go Sobieskiego nad Turkami pod Wiedniem. Obchodzono tę rocznicę świetnie w kraju całym polskim, od króla począwszy. Nie dał się też uprzedzić Karol Radziwiłł,.... Drogie po bohaterskim królu sprzęty i pamiątki wystawione dnia tego ze skarbca na widok publiczny i złożone na tronie pod aksamitnym baldachimem, zawierały, między innemi: tarcza królewska perłami sadzona, dwie laski marszałkowskie, dwie buławy, dwa buzdygany jego i dwa buńczuki, z których jeden turecki, pod Wiedniem wzięte wraz z chorągwiami, sahajdakami i łukami, dwie pary pistoletów, szabla króla i szabla Żółkiewskiego. Były tam jeszcze: bębenek króla Jana, który miewał przy siodle w potyczkach dla wołania do siebie adjutantów, worek skórzany tegoż na wodę, który miewał także przy sobie w czasie bitew, kapelusz perłami sadzony wraz z orderem św. Ducha i płaszczem bogatym od Ludwika XIV-go króla francuskiego po zwycięstwie wiedeńskiem przysłane, a też miecz od Innocentego XI-go papieża królowi Janowi wtedy ofiarowany, u którego rękojeść i pochwy były ze złota itp. Nadto jeszcze na 12-stu dzielnych koniach przed kościołem na dziedzińcu trzymanych, znajdowały się sute rzędy, dywdyki i inne ozdoby ze złota robione, diamentami, perłami, rubinami, szmaragdami i turkusami sadzone, a przez króla Jana pod Wiedniem w obozie wielkiego wezyra zabrane."

Do innych wyjątkowo cennych przedmiotów w nieświeskim skarbcu należały: "Było tam np. dwunastu apostołów i czterech ewangelistów ze szczerego złota, na dwa łokcie wysokości, lichtarzów kościelnych dwanaście wielkiej miary, miednica i nalewka, mon-strancye, kielichy, patyny, trybularze, ampułki, a wszystko to z najpiękniejszego złota. Był tam za księcia Karola i stół wielki, okrągły, na osób przynajmniej dwanaście, cały srebrny, a nogi nawet i podnóżki sta roświecką robotą jak z żelaza, ze srebra kowany." 

Wykop Skomentuj17
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Rozmaitości