Dotyczy wielu płaszczyzn ludzkiej egzystencji:
- prawnej,
- moralnej,
- psychologicznej,
- światopoglądowej.
Nietolerancja
...to zachowanie lub opinia skierowana przeciwko ludziom, zjawiskom lub wartościom, które nam nie odpowiadają, są "inne", w celu ich zmiany lub zniszczenia, mimo że ich istnienie lub posiadanie jest uprawnione przez prawa natury, obyczaj, moralność .(1. H. Budzisz: Nietolerancja, "Społeczeństwo Otwarte", 1992 nr 5)
Nietolerancja jako antynomia (antonim autor chyba miał na myśli? - przypis mój) tolerancji jest nietolerancją indywidualności, dążeniem do uniformizacji poglądów, kultury i obyczaju, postaw i zachowań. Polega na napiętnowaniu, ośmieszaniu, poniżaniu, a nawet eliminowaniu jednostek wykraczających poza normę.
Dotyczy to m.in. przekonań religijnych, wyznaniowych, etnicznych, kulturowych, zachowań seksualnych itp. ( F. Gross: Tolerancja i pluralizm, Warszawa 1992)
Wg słownika PWN tolerancja to poszanowanie czyichś poglądów, wierzeń, upodobań, różniących się od własnych.
Czy jest znakiem naszych czasów?
Jest ponadczasowa. Nawet w Biblii znajdujemy liczne przykłady nietolerancji.
Skąd się bierze?
Nietolerancja to problem wynikający z nierozumienia bądź strachu przed poznawaniem czyjejś kultury, obyczajów oraz tradycji. Także - cudzych poglądów, jeśli różnią się od uznawanych steretypów.
Ludzie nietolerancyjni zazwyczaj a priori uważają, że to, co jest inne od tego, co akceptują oni - jest złe.
Bardzo często ludzie bezrefleksyjnie poddają się stereotypom lub presji tłumu - na zasadzie "jeżeli tak liczni kogoś lub czegoś nie akceptują, to muszą mieć rację".
Bywa też, że ci nietolerancyjni chcą, po prostu, poczuć się lepsi, gdy znajdą kogoś "gorszego" od siebie; mogą się jego kosztem dowartościować, czyli udowodnić sobie własną wspaniałość.
Spór ideologiczny (np. walka dwóch ugrupowań politycznych w systemie demokratycznym) może łatwo wymknąć się spod kontroli i przerodzić we wzajemną wrogość, zamiast w rzetelną krytykę, czego świadkami jesteśmy ostatnio nawet (a może szczególnie?) na naszym forum.
Do czego prowadzi?
Zawsze prowadzi do konfliktów.
Tłumi lub niszczy indywidualność i różnorodność zachowań.
Wywołuje poczucie zagrożenia; generuje agresję wobec jednostek lub grup.
Brak akceptacji dla odmienności prowadzi m.in. do powstawania marginesu społecznego , gromadzącego tych, których odmienności się nie toleruje; tworzą się podkultury, a to prowadzi do izolacji społecznej oraz społecznego ostracyzmu.
Czy należy eliminować nietolerancję?
Główną przyczyną nietolerancji jest niewiedza i zamkniecie na innych.
Uważam, że należy z tym walczyć, bo nietolerancja stanowi ograniczenie naszego człowieczeństwa.
Stereotypy, aczkolwiek potrzebne, bo stanowią wygodne uproszczenie myślowe, są też swoistym błędem, jeśli utrudniają nam poznanie NOWEGO, które poszerza nasze horyzonty umysłowe i w efekcie powoduje ciągły rozwój.
Szukajmy więc - zamiast kolejnych barier - wspólnych płaszczyzn, dzięki którym moglibyśmy zgodnie i bez zacietrzewienia dzielić się uniwersalnymi wartościami - takimi jak prawda, dobro i piękno.
Zacznijmy od dziś...



Komentarze
Pokaż komentarze (133)