Ballada – jeden z wielu gatunków muzycznych.
Początki ballady sięgają średniowiecza i muzyki dworskiej. Ballady śpiewane były przez trubadurów przy akompaniamencie instrumentu lub zespołu - opowiadały o miłości lub wielkich czynach. Teksty takich utworów były przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Przykłady: www.youtube.com/watch "Herr Mannelig" - średniowieczna szwedzka ballada o trollu płci żeńskiej. ;)
www.muzu.tv/gb/garmarna/herr-holger-music-video/678470/ - inna szwedzka średniowieczna ballada: "Herr Holger" - opowiada historię nieuczciwego królewskiego poborcy, który defraudował pozyskane dobra i król ukarał go za to śmiercią przez ścięcie nad brzegiem Sundu.
W czasach romantyzmu ballada wróciła jako miniatura:
* wokalno-instrumentalna - oparta na poezji współczesnych twórców (Goethe, Schiller, Mickiewicz, Schubert, Schuman, kompozytor Carl Loewe).
Przykład: www.youtube.com/watch Hugues Cuénod sings Chabrier -"Ballade des gros dindons"
* instrumentalna - na instrument solowy; zwykle fortepian. Najbardziej znane są ballady Chopina, Lista, Brahmsa, Ravela i Griega.
Przykłady: pl.chopin.nifc.pl/chopin/composition/detail/id/74 "Ballada g-moll op. 23"- Chopin
www.youtube.com/watch "Eine Altschottische Ballade" by Schubert
Anglo-amerykańska ballada folkowa .
* Ballady Childe'a - najstarsze ballady, sięgające nieraz średniowiecza, do dziś znane i wykonywane. Dzieli się je na cztery grupy tematyczne:
- nadprzyrodzone
- romantyczne i tragiczne (najliczniejsza grupa)
- historyczne i legendarne
- humorystyczne
Te staroświeckie ballady nie moralizują - po prostu opowiadają daną historię.
Przykład: www.youtube.com/watch "Little Musgrave and Lady Barnard"(Child 81)
* Ballady drukowane - pojawiły się w Brytanii w XVIII wieku. Były one drukowane na jednej kartce papieru i wykonywane na rogach ulic, placach handlowych i zabawach. Ich tematem były aktualne wydarzenia, zwłaszcza natury kryminalnej, katastrofy i sprawy związane z zalotami i miłością. Posługiwały się narracją w pierwszej osobie.
Przykład: www.youtube.com/watch - "Greensleeves" . Pierwsza znana wersja drukowana pochodzi z 1580 roku (pod tytułem "A New Northern Dittye of the Lady Greene Sleeves").
* Ballady bluesowe - tworzone przez Afroamerykanów. Bardzo emocjonalne; ich tematyka to najczęściej aktualne wydarzenia. Narracja w pierwszej osobie.
Przykłady: www.youtube.com/watch 'House Of The Rising Sun'- LEADBELLY.
www.youtube.com/watch Odetta -"No More Auction Block"
(ta ballada stanowiła inspirację do "Blowin' in the Wind" Dylana.)
* Ballady pokojowe, zwane sentymentalnymi. Popularne pod koniec XIX wieku i wykonywane w zaciszu domowym i na estradach; ich zadaniem było podnosić moralnie. Nie były anonimowe, jak poprzednie.
Przykład: www.youtube.com/watch Sarah Jarosz -"Annabelle Lee"
Renesans ballady
- pod koniec lat 50. XX wieku w związku z rozwojem ruchu folkników w centrach uniwersyteckich.
Przykład: www.youtube.com/watch - "Blowing In The Wind"- Bob Dylan
Jazz i rock - ballada w nieco innym ujęciu stała się często stosowaną formą. Szczególnie ballady rockowe cieszą się popularnością i grane są nawet przez muzyków grających zwykle ciężkie odmiany rocka. Mają łagodne, stonowane i nastrojowe brzmienie oraz - często - liryczny tekst.
Przykłady: www.youtube.com/watch - Pink Floyd - "Wish You Where Here"
www.youtube.com/watch - The Who -"Behind Blue Eyes"
www.youtube.com/watch - jazzowa "The Nearness of You" - Branford Marsalis
www.youtube.com/watch - jazzowa "Kołysanka z Rosemary's Baby" (Krzysztof Komeda). Anna Maria Jopek.
(tekst wg Wiki)
Bardzo proszę o wrzucanie propozycji swoich ulubionych utworów w formie linków, bo nam szybko strona zacznie mulić...
"Przepis" na aktywny link w komentarzu (dla niezorientowanych):
tu wstawiamy link">tu wstawiamy link lub tytuł utworu
Komentarze
Pokaż komentarze (179)