SEYMOUR M. LIPSET: WYJĄTKOWOŚĆ AMERYKAŃSKA - BROŃ OBOSIECZNA

Wyjątkowość amerykańska to książka zasługująca na uwagę z bardzo wielu względów. Po pierwsze może stanowić wzór naukowej rzetelności. Każde twierdzenie poparte jest niesamowicie bogatym materiałem faktograficznym. Książka obfituje w dziesiątki danych statystycznych, jest naszpikowana wynikami badań nad społeczeństwem amerykańskim przeprowadzonych przez wiele uznanych i rzetelnych instytutów badawczych.

Niestety ze względu na to, że książka liczy sobie już kilkanaście lat, stan wiedzy i badań w niej prezentowany opisuje idealnie Stany Zjednoczone takie, jakimi były w połowie lat 90-tych. Oznacza to, ze książka - owszem - stanowi świetną i pouczającą lekturę, jednak zasadniczo bardziej zainteresuje historyka niż np. socjologa, mimo iż socjologiczny warsztat badawczy, charakterystyczny dla Seymoura Lipseta, z pewnością godzien jest polecenia.

To opasłe tomiszcze, liczące sobie blisko pięćset stron, zawiera opis zjawisk specyficznych dla Ameryki. Książka podzielona jest na trzy części. Pierwsza z nich koncentruje się na analizie wyjątkowości amerykańskiej objawiającej się w głównym nurcie amerykańskiego społeczeństwa. Lipset analizuje ideologiczne podstawy amerykańskiej religijności, bada jej korzenie i rozwój oraz zastanawia się dlaczego socjalizm w Stanach Zjednoczonych nigdy nie nabrał takiego znaczenia, jakie marzyło się marksistowskim ideologom. Część druga zajmuje się wyjątkowością amerykańską z perspektywy pobocznych nurtów amerykańskiej kultury. Lipset analizuje pozycję i sytuację czarnych i ich relacje z białymi, zajmuje się też Żydami - niezwykłym narodem w niezwykłym kraju - oraz amerykańskąelitą intelektualną.

Cześć trzecia ma charakter porównawczy - autor stara się uchwycić podstawowe różnice między dwoma najbardziej rozwiniętymi gospodarkami świata - czyli amerykańską i japońską, które są tak dalece różne, a jednocześnie tak momentami do siebie podobne, iż dzięki analizie można wyodrębnić to co stanowi o sukcesie gospodarczym właśnie tych a nie innych krajów. Ostatnia część ma charakter zwięzłego podsumowania i zwraca uwagę na potencjalne zagrożenia płynące z amerykańskiej wyjątkowości.

Reasumując - książka stanowi świetne wprowadzenie w zawiłości amerykańskiej kultury; wyjątkowo trafnie opisuje amerykańską wyjątkowość.

 

Paweł Adamiec

  

Podobne:

• Jimmy Carter: Nasze zagrożone wartości. Kryzys moralny Ameryki
• Marta Troszyńska: Polityka zagraniczna Stanów Zjednoczonych w latach 2000-2004
• Peter C. Whybrow: American Mania
• Kitty Kelley: Rodzina
• Sebastien Fath: Religia w Białym Domu