Na apel Gazety Wyborczej ,Panów Olbrychskiego i Wajdy u uczczenie pamieci poległych żołnierzy Armi Czerwonej ,którzy zapłacili życiem za wyzwolenie Polski , można spojrzec z róznych perspektyw ,które można próbować pogodzic tylko pragmatycznie ,za cene rezygnacji ze wspólnej prawdy .
Jest perspektywa ,ze ten apel ma sens . Stoi za nim przekonanie o szczególnej drażliwości duszy rosyjskiej na brak szacunku dla jej bohaterów ,nadzwyczajnych poświęceń ,cierpienia .
Otwarcie się na potrzeby tej duszy ,danie jej symbolicznej satysfakcji usuwa ostatnie przeszkody do pełnego pojednania ,czego dusza rosyjska i polska w gruncie rzeczy ,pomimo przeszkod ,cały czas pragną . Razem opłakując wspólne historii cierpienia –otworzymy nowy etap. Putin ostatnio przeprowadza symboliczną restalinizacje kraju ,wykonuje symboliczne pozytywne gesty po adresem Polski przy okazji obchodow 9 maja w Moskwie –i może autorzy apelu sądzą ,ze da on mu jakis argument w rosyjskiej dyskusji ,na ile Polacy sa rusfobami . Jeśli ten apel miałby doprowadzic do tego ,że rosyjskie dusze w mediach ,elity kulturalne ,polityczne , zwykli ludzie nie będą na słowo „Polska” odruchowo myśleć z wrogością -to właściwie czemu nie ? To będzie dobre dla obu stron ,ułatwi wiele rzeczy.
Są punkty widzenia ,ze nie ma sensu . Przede wszystkim rosyjska dusza to nie koniecznie ta najlepsza ze spotkań Olbrychskiego z Wysockim i Wajdy z Michałkowem . Ale ta rozdwojona ,szeroka,zdolna do wszystkiego naraz ,opisana między innymi , jak pamiętam, w ,anegdocie przez Czapskiego –gdy Rosjanie schwytali niemieckiego jeńca ten był przekonany ,ze zostanie natychmiast rozstrzelany .Ale nie , został poczęstowany wódka, nakarmiony , razem zaspiewano piosenkę .Gdy już zaczał myśleć ,ze Rosjanie wbrew temu co oficerowie mówili – nie sa tacy straszni –jego towarzysze wzieli karabiny i powiedzieli :”Nu , a tiepier nam nada tiebia rozstrielat” .Jest obecne w Polsce to przekonanie przypuszczające im w kontaktach z nami stały poziom złej woli . Ponadto przyczyny polsko- rosyjskich konfliktów mogą nie leżeć w resentymentach i duszy jak chcieliby artyści /”Wyborczej” tej motywacji nie przypuszczam mimo wszystko/ ale w naturalnych róznicach interesów i politycznej grze na ich realizacje .
Ścierają się rózne perspektywy bez szans na rozstrzygniecie i przyjęcie tej jedynej -z jednej strony Armia Czerwona to gwałciciele ,czasami mordercy ,złodziejska dzicz ,z drugiej to tez męzowe ,ojcowie ,synowie ,zwykli ludzie którzy nie ginęli z własnej woli -i za to należy się im świeczka ,podobnie jak zołnierzom Wermachtu . Z jednej strony zainstalowali nową okupacje ,mordowali patriotów ,z drugiej –zanim Amerykanie przyszliby z zachodu do Warszawy /o ile kiedykolwiek/ ,wieksza część Generalnej Guberni dawno już by wyleciała przez komin ,a ze Slaska czy z Warthegau zostaliby już tylko przymusowi robotnicy na statusie 100 razy gorszym od dzisiejszych Turków .Niemcy w eksterminacji byli bardziej nowocześni .
Tego się nie da rozplątać przyjmując jedyny słuszny pogląd .Gwałciciel tez jest czasami człowiekiem . Może to indywidualny punkt widzenia czy zdecydujemy się zapalić mu świeczke na grobie a spór o to jest beznadziejny?
Może pragmatycznie pogodzić przeciwników i zwolennikow apelu za cenę nie ustalenia obiektywnej prawdy ? Skoro jest szansa ,ze przyniesie on cos pozytywnego niech sobie i będzie .A kto uwaza inaczej ,niech stosuje się do swojej racji i niech nie idzie pod pomnik wyzwolicieli 9 maja ,oczywiście dalej głosząc swoje racje ,w końcu mamy demokracje.
Czy to rezygnacja z własnych przekonań ?Wcale nie , raczej myśl ,ze skoro nie ma szans na nawrócenie przeciwnika –może pragmatycznie popatrzmy czy przypadkiem nie mamy gdzieś wspólnego interesu?
Komentarze
Pokaż komentarze