Ustawa dla artystów. Rząd odsłonił karty, projekt budzi emocje

Z artykułu dowiesz się:

Jakie zmiany dla artystów przyjął rząd?
Kto będzie mógł otrzymać dopłaty do składek ZUS?
Jakie świadczenia obejmie nowe wsparcie?
Dlaczego wielu artystów pozostaje poza systemem ubezpieczeń?

Rząd pokazał ustawę o "godności pracy w kulturze"

O przyjęciu projektu informował we wtorek rzecznik rządu Adam Szłapka. Podkreślił, że ustawa ma zapewnić podstawowe bezpieczeństwo socjalne osobom pracującym w kulturze. – To jest ustawa o godności pracy w kulturze, nie o żadnych przywilejach – powiedział Szłapka.

Nowe przepisy mają umożliwić artystom korzystanie z publicznej ochrony zdrowia, świadczeń chorobowych oraz emerytalnych. Wsparcie ma dotyczyć osób zawodowo zajmujących się działalnością artystyczną i posiadających udokumentowany dorobek twórczy.

Cienkowska: wychodzimy naprzeciw prośbom artystów

Do decyzji rządu odniosła się także szefowa resortu kultury, Marta Cienkowska. We wpisie opublikowanym na platformie X zaznaczyła, że ustawa ma wypełnić jedną z największych luk w polskim systemie ubezpieczeń społecznych.

Według Cienkowskiej przez specyfikę pracy projektowej i sezonowej wielu artystów pozostawało poza systemem zabezpieczeń społecznych. – Artyści będą mogli korzystać z podstawowych praw społecznych: dostępu do lekarza, refundowanych leków czy urlopu macierzyńskiego – oświadczyła. Dodała również, że państwo nie może ignorować grupy zawodowej współtworzącej kulturę i tożsamość kraju.

Zobacz takżePiS powoli odrabia straty, KO osamotniona. Najnowszy sondaż

Na czym polega ustawa dla artystów?

Projekt zakłada dopłaty do składek ZUS dla osób wykonujących zawód artystyczny, które spełnią określone kryteria dochodowe. Składki mają być uzupełniane do poziomu wynikającego z minimalnego wynagrodzenia. Środki będą ewidencjonowane na kontach w ZUS-ie i przekazywane automatycznie. Dopłaty mają obowiązywać do momentu osiągnięcia dochodów pozwalających na samodzielne opłacanie składek.

Prawo do wsparcia nie będzie przyznawane bezterminowo. System ma być regularnie weryfikowany, aby pomoc trafiała wyłącznie do osób spełniających warunki określone w ustawie.

W trakcie prac nad projektem zrezygnowano z utworzenia Instytutu Artysty Zawodowego. Zadania związane z przyznawaniem statusu artysty zawodowego ma przejąć nowe Centrum Edukacji i Pracy Artystycznej, które powstanie po przekształceniu obecnego Centrum Edukacji Artystycznej.

Zmieni się także sposób przyznawania dopłat. Decyzje w tej sprawie będzie wydawał ZUS po potwierdzeniu, że dana osoba spełnia kryteria dochodowe. Projekt przewiduje również możliwość przekwalifikowania zawodowego dla artystów kończących działalność artystyczną. Na podstawie ustawy mają powstać programy rządowe wspierające zmianę zawodu.

Zobacz takżeSłużby namierzyły Romanowskiego. Nie ma go na Węgrzech

Trudna sytuacja finansowa artystów. Cugowski, Janda i Seweryn apelowali o zmiany

Według danych przedstawionych przez resort kultury środowisko artystyczne w Polsce liczy od 60 do 64 tys. osób. Obejmuje ono m.in. muzyków, aktorów, pisarzy, tancerzy, twórców audiowizualnych oraz artystów ludowych. Problemem pozostaje nieregularność dochodów. Około 69 proc. artystów osiąga przychody poniżej średniej krajowej, a 30 proc. zarabia mniej niż minimalne wynagrodzenie.

Jedynie około 11 proc. pracuje na etacie. Ponad połowa utrzymuje się z umów cywilnoprawnych, a część wykonuje pracę bez żadnej umowy. Według danych resortu 10,4 proc. artystów nie posiada żadnego ubezpieczenia zdrowotnego ani społecznego.

Od lat publicznie o problemie niskich emerytur artystycznych mówią znane osoby ze świata kultury. Na trudną sytuację finansową zwracali uwagę m.in. Maryla Rodowicz, Krzysztof Cugowski czy Karol Strasburger. - Emerytury są zbyt niskie, żeby normalnie funkcjonować, utrzymać dom, samochód - żalił się gospodarz popularnej "Familiady". Do podjęcia dialogu namawiał rządzących również Andrzej Seweryn.