Sejm wbrew KO wybrał prezesa IPN. Tusk chce postawić na swoim: "Nie muszę się tłumaczyć"

Sejm wybrał w piątek Mateusza Szpytmę na prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Kandydatura uzyskała poparcie Prawa i Sprawiedliwości, Konfederacji oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego. Przeciw zagłosowali posłowie Koalicji Obywatelskiej i Lewicy. Aby jednak Szpytma mógł objąć urząd, jego wybór musi zostać zatwierdzony jeszcze przez Senat.

Donald Tusk: KO nie zaakceptuje tej kandydatury

Do wyniku głosowania odniósł się premier Donald Tusk podczas rozmowy z dziennikarzami w Sejmie. Szef rządu zapowiedział, że kandydatura nie uzyska poparcia senatorów Koalicji Obywatelskiej. – Rozumiem PSL. Władysław Kosiniak-Kamysz ceni wysoko naukowe działania pana Mateusza Szpytmy, w tym jego zaangażowanie w historię ruchu ludowego – powiedział premier.

Jednocześnie zadekladorował, że stanowisko KO pozostaje jednoznaczne i niezmienne. Klub nie poprze historyka, którego chce widzieć na funkcji prezesa IPN prawica. – Są ważne powody, dla których Koalicja Obywatelska nie zaakceptuje tej kandydatury w Senacie. Nie muszę ich tutaj tłumaczyć. Tak że to formalne ogłoszenie przez pana marszałka było w tym sensie przedwczesne, bo w Senacie nie uzyska akceptacji – oświadczył Tusk.

Tak głosował Sejm ws. wyboru prezesa IPN

Za wyborem Mateusza Szpytmy na prezesa IPN zagłosowało 226 posłów, przeciw było 194 parlamentarzystów. Kandydaturę poparły kluby PiS, Konfederacji i PSL, a także część posłów Polski 2050 oraz koło Demokracji Bezpośredniej. Przeciw opowiedzieli się parlamentarzyści Koalicji Obywatelskiej, Lewicy, Centrum, koła Razem oraz Konfederacji Korony Polskiej.

Choć Sejm wybrał nowego prezesa IPN, procedura nie została jeszcze zakończona. Zgodnie z przepisami niezbędna jest zgoda Senatu. Zapowiedź Donalda Tuska wskazuje, że uzyskanie większości w izbie wyższej będzie bardzo trudne.

Zobacz takżePolacy chcą odejścia Morawieckiego z PiS

PSL poprze Szpytmę w Senacie?

Decyzję ludowców wyjaśnił prezes PSL i wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz. Mówił, że o poparciu zdecydował dorobek naukowy i działalność historyczna kandydata, która dotyczyła ruchu ludowego. – Poparliśmy pana Szpytmę z uwagi na jego życiorys. Jego cały życiorys jest o PSL, upamiętniał Witosa, upamiętniał rodzinę Ulmów, która ratowała Żydów. Niech się nikt nie dziwi, że PSL głosuje za kimś, kto dbał o historię ruchu ludowego – powiedział.

Nieoficjalnie PSL składa się do zagłosowania "za" Szpytmą w Senacie albo wstrzymaniu się przy hipotetycznej awanturze z premierem Tuskiem. Pozwoliłoby to dokonać nominacji przy poparciu PiS, Konfederacji i Polski 2050.

Oprócz wybranego przez Sejm kandydata, w konkursie na prezesa IPN startowali: Przemysław Benken, Leszek Buller, Tomasz Ceglarz, Aldona Dydek, Arkadiusz Kazański, Marek Kołłątaj, Maciej Kossowski, Joanna Napierała i Emilian Prałat. Obecnie funkcję pełniącego obowiązki prezesa instytutu sprawuje Karol Polejowski, dotychczasowy zastępca prezesa. Objął obowiązki po tym, jak Karol Nawrocki zakończył kadencję w IPN w związku z objęciem urzędu prezydenta w sierpniu 2025 roku.

Mateusz Szpytma jest historykiem i od 2016 roku pełni funkcję wiceprezesa IPN. Był współtwórcą oraz pierwszym dyrektorem Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej. Zasiadał również w Radzie Programowej Żydowskiego Instytutu Historycznego oraz Radzie Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. W 2024 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Wcześniej otrzymał także Brązowy i Srebrny Krzyż Zasługi.