Tyle zwrócono puszek i butelek. Resort klimatu przedstawił liczby

Z artykułu dowiesz się: 

• W pierwszym roku funkcjonowania systemu kaucyjnego Polacy zwrócili ponad 5 mld butelek i puszek
• W całym kraju działa ponad 65,5 tys. punktów zwrotu, w tym 23,5 tys. wyposażonych w automaty kaucyjne
• Aż 93 proc. ankietowanych przynajmniej raz skorzystało z systemu, a 83 proc. robi to co najmniej raz w miesiącu
• Resort klimatu planuje kolejne zmiany, m.in. objęcie systemem małych butelek po alkoholu i wydłużenie ważności bonów kaucyjnych

System kaucyjny w Polsce. Już 5 mld zwróconych opakowań

Pierwszy rok funkcjonowania systemu kaucyjnego w Polsce przyniósł ponad 5 mld zwróconych butelek i puszek. W całym kraju działa już ponad 65,5 tys. punktów zbiórki, z czego 23,5 tys. jest wyposażonych w automaty kaucyjne.

– Pierwszy rok funkcjonowania systemu kaucyjnego oceniam dobrze, aczkolwiek oczywiście widzimy pole do poprawy – wskazuje w rozmowie z agencją Newseria Anita Sowińska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

Najpopularniejszą formą zwrotu opakowań są automaty kaucyjne, które odpowiadają za 90 proc. wszystkich zwrotów. Obowiązek zbiórki opakowań dotyczy sklepów o powierzchni powyżej 200 mkw., jednak do systemu dobrowolnie przystąpiło również 31 tys. mniejszych placówek. Stanowią one obecnie 47 proc. wszystkich punktów zwrotu w Polsce. Poza sklepami powstało także blisko 750 odrębnych punktów zbiórki.

– Te liczby cały czas się poprawiają, co nas bardzo cieszy, natomiast poprawa jest niezbędna przede wszystkim w logistyce. Chcemy jeszcze większej sieci zbiórki opakowań, ale także usprawnienia procesów logistycznych. Wsłuchujemy się też w głosy obywateli i obywatelek co do systemowej poprawy systemu kaucyjnego – podkreśla Anita Sowińska.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało kolejne zmiany. Wśród rozważanych rozwiązań znalazło się objęcie systemem małych szklanych butelek po alkoholu, tzw. małpek, a także wydłużenie okresu ważności bonów wydawanych przez automaty kaucyjne z 30 do 90 dni. 

Zobacz takżeOsiem incydentów z zamachami w ciągu miesiąca. Policja pilnuje szkół

Polacy przyzwyczaili się do oddawania butelek i puszek

Z raportu „Od uczestnictwa do rutyny. Indeks Adaptacji Kaucja.pl 2026” wynika, że 93 proc. ankietowanych przynajmniej raz oddało opakowanie objęte kaucją. Co więcej, 83 proc. deklaruje korzystanie z systemu co najmniej raz w miesiącu. Zdecydowana większość użytkowników systemu, bo 87 proc., zwraca większość lub niemal wszystkie opakowania objęte kaucją. Dla 25 proc. badanych stało się to już naturalnym nawykiem, natomiast 52 proc. oddaje butelki i puszki wtedy, gdy uzbiera się ich więcej lub gdy mają po drodze punkt zbiórki.

– Widzimy, że zbiórka trwa, a konsumenci po spożyciu napoju odnoszą opakowania do punktów zbiórki. To zjawisko jest bardzo powszechne. System kaucyjny jest na bardzo dobrej drodze, żeby spełnić postawione mu zadania i cele – uważa Piotr Okurowski, prezes Kaucji.pl – Krajowego Systemu Kaucyjnego. Operator ten odpowiada za zebranie 3 mld spośród 5 mld opakowań zwróconych w pierwszym roku funkcjonowania systemu.

Zdaniem przedstawicieli branży korzyści są widoczne również w przestrzeni publicznej. Mniej porzuconych opakowań oznacza czystsze ulice, parki i tereny zielone.

– Zalety obecnego systemu są widoczne, bo mamy czyste środowisko i przestrzenie publiczne. Nie widzimy porzuconych opakowań PET i puszek. Pokazuje to badanie wykonane nad Odrą, gdzie w porównywalnym okresie zostało zebranych o 90 proc. mniej opakowań PET i 80 proc. puszek. W rezultacie mamy też bardzo dużą ilość czystego, dobrej jakości surowca do recyklingu – zaznacza Piotr Okurowski.

System kaucyjny ma pomóc Polsce osiągnąć unijne cele

Wprowadzenie systemu kaucyjnego ma pomóc Polsce w realizacji unijnego celu dotyczącego selektywnej zbiórki plastikowych butelek po napojach. Do 2029 roku poziom zbiórki takich opakowań powinien wynieść 90 proc. Dotychczasowy model, oparty na selektywnej zbiórce odpadów komunalnych, pozwalał odzyskiwać około 40 proc. tego rodzaju opakowań.

Polski system kaucyjny jest zdecentralizowany i tworzy go ośmiu operatorów. To rozwiązanie odróżnia go od systemów funkcjonujących w części innych krajów europejskich. Operatorzy działają na zasadzie not for profit, co oznacza, że środki zgromadzone w ramach systemu nie mogą być wypłacane właścicielom w formie zysku.

Dotyczy to również nieodebranych kaucji. Pieniądze te są przeznaczane na pokrycie kosztów obsługi i funkcjonowania systemu kaucyjnego.   

Zobacz takżeGroził "krwawym piątkiem”, zatrzymała go policja. Szkoły reagują

Fot. Butelkomat/East News

Tomasz Wypych