Przypadająca w niedzielę Barbórka jest tradycyjnym Dniem Górnika obchodzonym co roku 4 grudnia. Barbórka obchodzona jest nie tylko na Górnym Śląsku i Lubelszczyźnie, gdzie wydobywa się węgiel kamienny, ale też w innych regionach, gdzie świętują m.in. górnicy węgla brunatnego, pracownicy kopalń rud miedzi, cynku i ołowiu, soli, a także załogi zakładów wydobywczych nafty i gazu, wód leczniczych i termalnych.
POLSKA GEOTERMALNA ASOCJACJA
POLISH GEOTHERMAL ASSOCIATION
30-059 Kraków, Al. Mickiewicza 30 paw B3, pok. 206, POLAND
Tel. +48 12 6173413, Fax. +48 12 6173113, e-mail: zimny@imir.agh.edu.pl
1
Profesor Jan Szyszko – promotor geotermii w Polsce
(artykuł nie został przyjęty do druku)
„…Dnia 9 października 2019 roku odszedł do Wieczności sp. profesor Jan Szyszko, patriota, miłośnik przyrody, badacz, nauczyciel akademicki, społecznik. Współtwórca nowej polityki
energetycznej Polski. Promotor i orędownik rozwoju wykorzystania energetycznego geotermii…”
Tak brzmiały główne słowa ostatniego pożegnania Profesora przez oddane Mu
i wdzięczne środowisko naukowe i techniczne Stowarzyszenia Polska Geotermalna Asocjacja im.
prof. Juliana Sokołowskiego.
Dwaj Ojcowie polskiej geotermii
Głównym obszarem działalności naukowej i praktycznej profesora Szyszko był szeroko
rozumiany problem roli człowieka w otoczeniu przyrodniczym koncepcji zrównoważonego rozwoju świata i Polski. Jako naukowiec znakomicie diagnozował problemy międzynarodowe
i krajowe w aspekcie sprzecznych koncepcji Unii Europejskiej w wielu dziedzinach. Także
w energetyce.
To dzięki wieloletniej znajomości i współpracy z profesorem J. Sokołowskim w pracach
Parlamentu w 2001 r. – powstał projekt pierwszej w Polsce „Ustawy o racjonalnym wykorzystaniu odnawialnych zasobów energii”; w której szczególną rolę przypisano własnym zasobom
geotermalnym – z uwagi na ich potencjał energetyczny, przekraczający przeszło 150 krotnie
roczne potrzeby kraju.
Profesor był o tym przekonany i wielokrotnie podczas ważnych konferencji krajowych
i zagranicznych, a także w Parlamencie podkreślał rolę i znaczenie tego szczególnego bogactwa
narodowego w rozwoju Polski. Wyjątkowego, ponieważ jest jedynym z OŹE, praktycznie niewyczerpywalnym zasobem energii, dostarczającym w sposób ciągły ciepło, o określonej charakterystyce energetycznej. Własnym, polskim.
Strategiczne decyzje dla Polski
Nie byłoby dziś dyskusji i zainteresowania geotermią w Polsce, gdyby nie fundamentalne
badania i decyzje uczonych oraz polityków. Pierwsi, z profesorem J. Sokołowskim tworzyli od
pół wieku podwaliny naukowe i wdrożeniowe w celu odkrycia dla Polski i powszechnej świadomości Polaków, nieznanych dotąd pojęć jak: geotermia, energetyka geotermalna.
POLSKA GEOTERMALNA ASOCJACJA
POLISH GEOTHERMAL ASSOCIATION
30-059 Kraków, Al. Mickiewicza 30 paw B3, pok. 206, POLAND
Tel. +48 12 6173413, Fax. +48 12 6173113, e-mail: zimny@imir.agh.edu.pl
2
Stało się to przede wszystkim, dzięki otwarciu i dostępowi do tworzonych mediów katolickich, Radia Maryja i Telewizji Trwam. To tam przez wiele lat, dzięki jedynej możliwości w publicznych mediach, ojciec polskiej geotermii profesor J. Sokołowski z zespołem współpracowników – przekazywali prawdę o posiadanych zasobach energetycznych kopalnych i odnawialnych,
ich potencjale energetycznym, możliwościach wykorzystania dla dobra Ojczyzny.
To oni przedstawiali możliwą nową wizję rozwoju gospodarczego i społecznego Polski
w XXI wieku, państwa niezależnego i samowystarczalnego energetycznie, kształtującego swój
rozwój na własnych siłach, opracowaniach, badaniach i zasobach surowcowych.
Współpracowali w tym programie powszechnej edukacji ekologicznej i geotermalnej
z profesorem J. Szyszko, wielokrotnym ministrem środowiska - dzięki pomocy i wsparciu dzieł
tworzonych wokół Radia Maryja.
Byli za to ośmieszani, krytykowani i dyskryminowani w swoich środowiskach naukowych
i zawodowych; w PAN i Uczelniach wyższych. Niektórym zablokowano drogę do awansów, do
tytułów profesorskich. Byli przecież „moherami” zaangażowanymi w rozwój „imperium toruńskiego”.
Ale nauka, prawda i wiara to jedność; traktowana integralnie, powoli przebijała pancerny mur ignorancji i obcej nam wtedy polityki energetycznej państwa, zakładającą trwałą zależność surowcową i energetyczną ze Związkiem Radzieckim, potem Rosją.
Ten monopol destrukcji i sprzeciwu wobec polskiej geotermii złamała osobista decyzja
ówczesnego Prezydenta RP Lecha Wałęsy, który podczas pobytu w Doświadczalnej Stacji Geotermalnej PAN w Bańskiej Niżnej, zbudowanej przez prof. J. Sokołowskiego i Jego Zespół – poparł inicjatywę budowy i sfinansowania geotermalnego systemu ciepłowniczego z Bańskiej do
Zakopanego, największego jak dotąd w Europie.
Tak powstało potem, pierwsze w Polsce komercyjne Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej „Geotermia Podhalańska” S. A. o łącznej mocy grzewczej około 90 MWt – wielokrotnie wizytowane przez Profesora Szyszko.
Geotermia Toruń
Naturalnym pomysłem na kolejne ważne zastosowanie geotermii w Polsce (po Bańskiej/1992; Pyrzycach/1996; Mszczonowie/2001; Uniejowie/2006; Stargardzie Szczecińskim/2012; Poddębicach/2013) była propozycja krakowskiego środowiska naukowego przedstawiona oficjalnie przez prof. J. Sokołowskiego kierownictwu Radia Maryja i TV Trwam – możliwej budowy wielofunkcyjnego kompleksu geotermalnego w Toruniu; dla potrzeb balneologii,
POLSKA GEOTERMALNA ASOCJACJA
POLISH GEOTHERMAL ASSOCIATION
30-059 Kraków, Al. Mickiewicza 30 paw B3, pok. 206, POLAND
Tel. +48 12 6173413, Fax. +48 12 6173113, e-mail: zimny@imir.agh.edu.pl
3
rekreacji i wypoczynku, a także ciepłowniczych (ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja, chłód) nie
tylko dla Kampusu Uczelnianego, Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej, zaplecza, ale
również miasta Toruń.
O katorżniczej drodze wszystkich ludzi dobrej woli, w realizacji tego śmiałego, innowacyjnego na skalę europejską przedsięwzięcia dla dobra młodzieży studiującej, Uczelni promującej polskie rozwiązania w geotermii, a także modernizacji miejskiego systemu ciepłowniczego
PEC Toruń (wtedy właściciel EDF, Francja) blokowanemu przez ówczesnych decydentów – nie
warto pisać. Wszyscy to znamy. To skandal, że ta inwestycja od kilkunastu lat nie funkcjonuje.
Trzeba ją wreszcie zakończyć!
W zamyśle autorów miała to być wizytówka polskiej nauki i technologii energetycznych
w geotermii, promowana następnie z Torunia na kraj i świat.
Czy to przypadek, czy przemyślana strategia?
To zasadnicze pytanie z Testamentu profesora J. Szyszki (Nasz Dziennik, 16 październik
2019) naturalnie nasuwa się na ten ogromny, wieloletni obszar działalności naukowej, publikacyjnej, wdrożeniowej i społecznej obu Profesorów; wizjonerów działających pro publico bono.
Komu nadal zależy na blokowaniu rozwoju wykorzystania energii geotermalnej
w likwidowaniu spalania i niskiej emisji, smogu, modernizacji miejskich systemów ciepłowniczych, oszczędności kopalin i energii; poprawie jakości środowiska naturalnego – powietrza,
wody, ziemi; wzorcowym dla Europy „Zielonym Ładzie z Polski”; zrównoważonym rozwoju gospodarczo-społecznym gmin, powiatów i całej Polski – o co zabiegał profesor Sokołowski, profesor Szyszko i dziś my, wszyscy.
Przejdźmy zatem in gremio, do realizacji strategicznych planów i decyzji ministra
J. Szyszko i Rządu premier B. Szydło – przedstawionych i przyjętych na Światowej Konferencji
Klimatycznej COP21 w 2015 roku w Paryżu.
Tam właśnie Zespół Negocjacyjny miał wizję i odwagę przedstawić zebranym, własną,
oryginalną, twórczą i innowacyjną koncepcję rozwoju gospodarczo-ekologicznego Świata, Europy i Polski. Podczas Szczytu Klimatycznego profesor J. Szyszko przekonał większość delegacji
rządowych do nowatorskich wyników badań własnych, Współpracowników i Jego Szkoły Naukowej; nowej filozofii rozwoju energetyki w Polsce – która zakładała rozwój oparty na wiedzy,
prawdzie i własnych surowcach energetycznych (kopaliny, czyste technologie; odnawialne zasoby – geotermia, biopaliwa, energia wód).
POLSKA GEOTERMALNA ASOCJACJA
POLISH GEOTHERMAL ASSOCIATION
30-059 Kraków, Al. Mickiewicza 30 paw B3, pok. 206, POLAND
Tel. +48 12 6173413, Fax. +48 12 6173113, e-mail: zimny@imir.agh.edu.pl
4
Te zasadnicze zmiany w dotychczasowych ustaleniach, zdefiniowały nowy model energetyczny Polski na lata 2015-2022, znany jako „mix energetyczny Szyszki” – który zakłada możliwą samowystarczalność i niezależność energetyczną z własnych, zasobów i nośników energii.
Konsekwencją zmiany było opracowanie przez PGA wraz z Ministerstwami: Środowiska,
Energii i Rozwoju „Programu rozwoju wykorzystania potencjału geotermalnego w Polsce”, zatwierdzonego przez Rząd w 2017 roku, do realizacji jako Strategiczny Program Rządowy.
W ten sposób spełniły się wieloletnie oczekiwania zainteresowanych gmin, samorządów
i biznesu, na zasadniczą zmianę w dotychczasowym traktowaniu energetyki geotermalnej,
w bilansie energetycznym kraju; możliwości zrównoważonego rozwoju miast małych, średnich
i dużych.
Niestety w okresie realizacji Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju 2015-2020 - nie powstała żadna nowa ciepłownia geotermalna; ani jeden megawat mocy geotermalnej nie zastąpił
spalania w innych miastach!
Oceniając negatywnie realizację rządowego programu geotermalnego, trzeba zapytać
słowami arcybiskupa profesora Kazimierza Majdańskiego z publikacji książkowej Uniwersytetu
Kardynała Stefana Wyszyńskiego z 2004 r.: „… Dlaczego odkrycia polskiej nauki i techniki w geotermii nie są promowane i wdrażane? Czyżby Polska nie miała prawa odrodzić się pod każdym
względem, także ekonomicznym? Przecież zdrowa ekonomia także służy ładowi moralnemu
i rodzinie…”
I cóż. Dzisiaj ponownie trzeba zadać pytanie Profesora Szyszki: „czy to jest przypadek…
czy jakaś działalność zamierzona…?”
Prof. n. dr hab. inż. Jacek Zimny
Przewodniczący Polskiej Geotermalnej Asocjacji
im. prof. Juliana Sokołowskiego
Narodowa Rada Rozwoju przy Prezydencie RP
Komentarze
Pokaż komentarze