Unia Security

Minister spraw zagranicznych UE Catherine Ashton  wyda w tym roku 15 mln euro, które mają służyć ochronie unijnych dyplomatów na zagranicznych placówkach. Wszystkie te pieniądze zarobią zewnętrzne (prywatne) firmy ochroniarskie w ramach programu Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ).

Pieniądze te mają pokryć „w pełni zintegrowane usługi bezpieczeństwa” w unijnych placówkach w Bejrucie,  Benghazi, Islamabadzie, Jerozolimie, Kabulu, Port-au-Prince, Riyadh, Sanaa i w Trypolisie.

Kolejne 35 mln €  zostanie przeznaczone na 136 delegacji zagranicznych dyplomatów.

 

Misja w Afganistanie jest chroniona przez para-wojskowe (militarne) firmy zatrudniające także tamtejszych mieszkańców lub osoby znające specyfikę regionu oraz posiadające doświadczenie w operacjach militarnych, jak chociażby nepalscy Ghurkowie. Przykładowo - ochrona ambasadora składa się z  trzech samochodów oraz siedmiu ochroniarzy.

Firmy ochroniarskie są formalnie wybierane w drodze przetargów. Ostatnio jednak znacznie złagodzono kryteria oraz czas wyboru firmy.  Niektóre firmy budzą jednak kontrowersje. O tym później.

Węgierska firma Argus zajmuje się ochroną ambasad w Libanie, Libii, Jemenie, Arabii Saudyjskiej oraz na Haiti. Terenem działań Izraela jest brytyjska firma Control Risks, a ochroną ambasady w Pakistanie zajmuje się także brytyjska firma Saladyn.

 

W zeszłym roku w wyniku przetargu wyłoniono firmy – francuską GEOS, kanadyjski Garda World i brytyjską  G4. Firmy te są jednak w sytuacji „stand up”, bo ESDZ może je zatrudnić w razie wystąpienia takiej konieczności lub też po wygaśnięciu kontraktów firm Saladyn i Control Risks. Ta druga firma otworzyła w styczniu swoje biuro w Brukseli, zapewne nie bez powodu.

 

Prywatne firmy ochroniarskie budzą jednak spore kontrowersje, a niektóre z nich okryły się złą sławą.

W 2007 roku ochroniarze amerykańskiej firmy Blackwater zastrzelili 17 irackich cywilów, a sąd nakazał wypłatę odszkodowań rodzinom ofiar.

Nieoficjalnie mówi się też o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu firm ochroniarskich w Libii i Jemenie, gdzie nie jest przestrzegane prawo krajowe, a niektórzy pracownicy firm zajmują się tym na co nie posiadają zezwolenia. Sprawy dotyczą nielegalnej emigracji oraz zasad używania broni.

 

Afgańska policja w styczniu aresztowała  dwóch mężczyzn z  GardaWorld po znalezieniu w ich samochodzie  30 szt. AK-47S . Brytyjscy policjanci w ubiegłym roku zatrzymano trzech ochroniarzy G4 po tym jak w areszcie na lotnisku Heathrow zmarł Angolczyk.

Ludzie, którzy stworzyli  firmę Saladyn, są od dawna oskarżani o przemyt broni dla rebeliantów w Afganistanie w latach siedemdziesiątych oraz w Nikaragui w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku.

Pieniądze wydawane przez UE w ramach ESDZ są jednak ułamkiem tego, co wydają państwa członkowskie unii. Sama Wielka Brytania w latach 2006 – 2010 wydała 200 mln euro tylko na zabezpieczenie dyplomatów i firm w Iraku.

 

Tajemnicą poliszynela jest, że prywatne firmy ochroniarskie mają powiązania ze służbami specjalnymi wielu państw, a poszczególne osoby utrzymują nieformalne kontakty z obecnymi i byłymi ludźmi służb.

Anonimowy informator związany z ESDZ powiedział dziennikarzom brytyjskim, że na liście płac tej agendy znajdują się różni ludzie służb specjalnych. Mówi się także o kontaktach firm ochroniarskich z byłym ludźmi KGB, którzy dziś parają się nie całkiem legalnymi interesami.

W ESDZ są zatrudnieni m. in. Frans Potuyt, były holenderski ambasador w Kazachstanie i szef ochrony w holenderskim MSZ,  Mike Croll, były dyrektor bezpieczeństwa w brytyjskim Ministerstwie  Spraw Zagranicznych, czy też  Attila Lajos, były węgierski oficer wywiadu.

 

Na koniec parę słów o firmie G4S. To firma, która zajmuje się ochroną instytucji unijnych w Brukseli. Zatrudnia tam ok. 1500 osób.

Pomimo tego , że za kadencji tej firmy zostały okradzione - bank, poczta i stołówka w budynku Europarlamentu, a sprawców do tej pory nie wykryto, odnowiono z nią kontrakt.

Oficjalne stanowisko parlamentu europejskiego w tej sprawie  jest co najmniej kuriozalne: G4S nie ponosi winy, bo budynek ma kilka wyjść ewakuacyjnych (sic!).

 

No faktycznie, to takie proste do zrozumienia…