Blog
Więcej Konkurencji. Mniej Przywilejów.
Paweł Dobrowolski
Paweł Dobrowolski ekonomista i strażak OSP
6 obserwujących 108 notek 205137 odsłon
Paweł Dobrowolski, 19 kwietnia 2017 r.

Trójpodział władzy? W Polsce?!

1563 28 1 A A A


Z okazji niedawnej rocznicy konstytucji słyszeliśmy pochwały obowiązującej konstytucji, jako ustanowionej na trójpodziale władz. Teraz słyszymy, że PiS zlikwiduje trójpodział. Jedne i drugie twierdzenia są nieprawdą. Główną wadą naszej konstytucji jest notoryczne naruszanie podziału władz.

Władzę dzieli się, by ją osłabić i uczynić rozliczalną przez obywateli. By żadna grupa interesów czy siła społeczna, nie mogła użyć władzy do narzucenia swej woli reszcie społeczeństwa. Niestety nasza rzeczywistość dostarcza nam wielu przykładów systematycznego i systemowego naruszania podziału władz.

1. W Polsce nie ma podziału władzy wykonawczej i prawodawczej. Jest rządoparlament. Jeśli podział władzy ma cokolwiek znaczyć, to znaczyć musi, że członek jednej władzy, nie może być członkiem innej władzy. Ale u nas posłowie mogą być ministrami, lub nawet premierem.

Naczelni politycy partii rządzącej skupieni w rządzie, nadzorują partyjnych podwładnych będących posłami. Szeregowi posłowie partii rządzącej nie będą się, ani sprzeciwiać pomysłom na ustawy, ani rozliczać swoich partyjnych zwierzchników z rządu. Jeśli kierownictwo partyjne postanowi przepchać jakąś ustawę, to posłowie rządzącej koalicji nie będą jej analizować. Nie będą też, kontrolować prac rządu. W naszym sejmie rola kontrolna parlamentu jest fikcją. Tak jak poseł Tusk nie miał powodów by rozliczać premiera Tuska, tak dziś poseł Szydło nie będzie zbyt dociekliwie rozliczać premier Szydło.

Na spostrzeżenie o rządo-parlamencie, wyciąga się zazwyczaj przykład Wielkiej Brytanii. Tam też premier jest posłem. Trój podział władzy w Wlk. Brytanii faktycznie jest wysoce niedoskonały. A jest taki ponieważ, kiedyś trójpodział w Anglii oznaczał podział władzy pomiędzy króla, arystokrację i lud. Wówczas władzą wykonawczą był król. Kontrolę nad nim sprawował parlament. Postępująca demokratyzacja angielskiego ustroju pozbawiła koronę większości władzy. Dziś rozliczalność władzy wykonawczej uzyskuje się tam, wyborami w jednomandatowych okręgach wyborczych oraz procedowaniem parlamentarnym, które daje opozycji trochę więcej wpływu niż u nas. Nie jest to przykład najsprawniejszego współczesnego trój podziału władzy i ma swoje konkretne przyczyny historyczne, których u nas brak. Żaden przykład dla nas.

2. Sędziowie organizują wybory i mają osądzać ich przebieg. Celem trójpodział władzy jest spowodować, by jedne władze kontrolowały drugie. Ale w Polsce stworzyliśmy ustrojowy dziwotwór, władzę wykonawczą, komisje wyborcze, obsadzoną najwyższymi sędziami w państwie! Pracę komisji wyborczych osądzać mają koledzy sędziowie. Wciągniecie sędziów w organizowanie wyborów jest wykastrowaniem kontroli sądowej nad przebiegiem wyborów.

Już widzę, jak sędzia sądu okręgowego będzie wnikliwie i uczciwie oceniał zorganizowanie wyborów przez kolegów stojących znacznie wyżej w środowiskowej hierarchii.

Odpowiedzialność za zorganizowanie wyborów, tj. wyposażenie władz lokalnych w środki potrzebne do ich zorganizowania oraz podjęcie wszelkich decyzji typu ustalenie wzorów kart do głosowania, powinna ponosić władza do której organizowane są wybory. Wybory Sejmowe organizować powinien Sejm. Wybory na prezydenta organizować powinien prezydent. Zaś wybory do władz lokalnych organizować winny władze lokalne. Wszystko pod kontrolą sędziów i obywateli. Wtedy będzie jasne kto organizuje, a kto kontroluje.

3. Sędziowie delegowani do ministerstwa sprawiedliwości, by sprawować nadzór nad innymi sędziami, w imieniu ministra. Trudno bardziej złamać podział władzy, niż na stanowisko urzędnicze we władzy wykonawczej powołać sędziego. W Polsce jest to jednak długa, przedwojenna, a prawdopodobnie nawet wcześniejsza tradycja. Ponieważ, sędziowie delegowani byli na urzędników „od zawsze”, to polscy prawnicy tak się do tego przyzwyczaili , że w większości nie widzą w tym nic złego. W tej obojętności szli tak daleko, że do 2009 sędziowie urzędujący w ministerstwie orzekali w sądach! Urzędnik, orzekał w sądzie!!! No spoko luz, przecież w konstytucji napisaliśmy trójpodział…

Niezależnie, która partia rządzi do Ministerstwa Sprawiedliwości delegowanych jest w charakterze urzędnika do 200 sędziów. Niektórzy z nich spędzają tam dekady. Sędzia rekordzista przebywał w ministerstwie od lat 70ych do późnych lat 2000ych.

Sędziowie są w ministerstwie, by pomagać ministrowi w sprawowaniu nadzoru nad działalnością administracyjną sędziów. Co samo w sobie jest kolejnym złamaniem podziału władz. Sędziowie to odrębna władza. Jeśli władza wykonawcza, chce coś zmienić w sądach to powinna negocjować z sędziami, a nie wydawać im, nawet jeśli tylko pośrednio, polecenia. A gdy do nadzorowania sędziów, władza wykonawcza potrzebuje sędziów to już jawnie łamie podział władz.

Skomentuj Obserwuj notkę Napisz notkę Zgłoś nadużycie
NEWSY - TOP 5

O mnie

W latach 1989-91 pracował z profesorem Sachsem. Absolwent Harvardu. Od 1995 zajmuje się doradztwem gospodarczym - pomaga zarządom i właścicielom spółek w podejmowaniu strategicznych decyzji. W tym czasie brał udział w ponad pięćdziesięciu transakcjach kupna i sprzedaży spółek, z czego około dwudziestu doszło do skutku na łączną sumę ponad 1 miliarda euro. Ekspert Instytut Sobieskiego oraz Warsaw Enterprise Institute. Autor koncepcji wprowadzenia do polskiego porządku prawnego Publicznego Wysłuchania. Pomiędzy rokiem 2011-2013 prezes Forum Obywatelskiego Rozwoju, gdzie 10-krotnie zwiększył liczbę współpracowników oraz po raz pierwszy w historii FOR doprowadził do wzrostu środków pozyskiwanych od darczyńców. Opublikował raport szacujący dług publiczny Polski na powyżej 200% PKB, książkę pt. „Podstawy Analizy Finansów Firm” wydaną nakładem Stowarzyszenia Księgowych w Polsce oraz kilkadziesiąt raportów i artykułów o ekonomii politycznej reform. Członek zespołu ministra sprawiedliwości ds. nowelizacji prawa upadłościowego. Strażak w Ochotniczej Straży Pożarnej.

Ostatnie notki

Najpopularniejsze notki

Tematy w dziale Polityka