prawo do emerytury

Emerytura, zwana dawniej dożywociem (teraz też ten termin jest używany, ale w węższym znaczeniu), jest specyficznym świadczeniem, którego słabe rozumienie powoduje błędne rozwiązania prawne. Dlatego zacznę od wybranych aspektów emerytury, odróżniających ją od innych podobnych świadczeń.

Emerytura nie jest rentą kapitałową - jej wysokość nie zależy od zainwestowanego kapitału i nie podlega wahaniom rynkowym, jak np. dywidendy czy odsetki bankowe.

Emerytura nie jest świadczeniem socjalnym - jej wysokość nie może zależeć od zamożności emeryta

Emerytura nie jest ubezpieczeniem - jest dożywotnia

Prawo do emerytury wynika z wpłat dokonanych na ten cel - to pokazuje podobieństwo emerytury do ubezpieczenia, stąd myląca nazwa "ubezpieczenie emerytalne". W rzeczywistości jednak wpłaty na ten cel przeznaczone są na wypłaty dla obecnych emerytów, a nie dla wpłacających. Tylko proporcje wypłat zależne są od sumy dawnych wpłat emerytów, wysokość wypłat zależy od sumy wpłat obecnych wpłacających.

A jak być powinno? Naturalne wydaje się, że to dzieci i wnuki powinny utrzymywać starych rodziców i dziadków, a osoby bezdzietne powinny otrzymywać rentę kapitałową, a nie emeryturę, chyba że łożyły w jakiś sposób na utrzymanie cudzych dzieci. Tego aspektu obecny system emerytalny nie uwzględnia. Z tego wynika mój postulat.

Proporcje wysokości emerytury powinny zależeć nie tylko od sum wpłat na ten cel emerytów, ale także od sum wpłat na ten cel dzieci i wnuków, oczywiście w rozsądnych proporcjach. Nie jest sprawiedliwe, że ludzie. którzy nie łożyli na dzieci i wszystko wydawali na siebie lub odkładali na starość, żeby dostawali taką samą emeryturę, jak ci, co wszystko inwestowali w dzieci. Jako podatnik mam prawo oczekiwać, żeby moja składka emerytalna w większym stopniu zasilała emerytury moich rodziców i dziadków niż obcych ludzi. Wyobrażam sobie, że sprawiedliwe by było, żeby zamiast np. 2000 zł emerytury, bezdzietni dostawali 1500, a ci co mają troje dzieci i jeszcze kilkoro pracujących wnuków - 3000, a ci co mieli mniej potomstwa - odpowiednio kwotę pomiędzy.

Wiek emerytalny uzależniłbym od stopy bezrobocia, ale do tego potrzeba zdefiniować optymalną stopę bezrobocia, a to już temat na osobną notkę.