W jaki sposób zmieniać prawo? Czy istnieją jakieś nienaruszalne fundamenty prawa? Odpowiedź na takie lub podobne pytania jest w moim programie zdecydowana i klarowna. Tak, istnieją fundamenty, na których muszą opierać się wszystkie zmiany w prawie. Istnieją fundamenty, których zmieniać nie wolno, nawet jeśli 100% parlamentarzystów będzie chciało je zmienić.
Można sprawdzać, czy kandydat na posła jest politykiem, czy rozbójnikiem bez kręgosłupa moralnego i bez instynktów prawości. Jeżeli kandydat nie potrafi zrozumieć podstawowych maksym w rodzaju "prawo nie działa wstecz", "wątpliwości na korzyść oskarżonego", "jeden świadek, to żaden świadek", czy "nie ma przestępstwa bez ustawy" (chodzi o stan prawa w chwili popełniania czynu) to jest psycholem, który nie odróżnia demokracji od totalitaryzmu. Ale czy ta wiedza o kandydacie jest gwarancją, że taki psychol nie zostanie wybrany do parlamentu? Oczywiście, nie ma takich gwarancji, dlatego samo prawo musi być tak skonstruowane, żeby fundamentów nie można było zmienić, nawet jeśli psychole sterroryzują wyborców, sfałszują wybory i obsadzą cały parlament.
Konstytucja powinna zawierać listę fundamentalnych praw podmiotowych (na wzór praw człowieka) i listę zasad stanowienia prawa (na wzór paremii prawniczych). List tych żaden projekt ustawy zmieniającej Konstytucję nie może dotykać - ta część Konstytucji powinna być oddzielona od reszty i explicite nazwana częścią niezmienną i nienaruszalną. Sformułowania muszą być odporne na upływ czasu, aby ewolucja języka czy rozwój cywilizacyjny nie mogły wypaczyć ich sensu.
Ponieważ nie jestem prawnikiem, nie wiem na pewno, czy istnieje maksyma wyrażająca dobrze zasadę najważniejszą, którą spróbuję sformułować - znam kilka maksym pokrewnych, ale nie są tak mocne jak ten oto mój punkt programu:
Prawa człowieka, raz udzielone powszechnie, nie mogą nigdy być odebrane w żadnym stopniu ani w żadnej części, nie mogą być uchylone, podważone, ani zmienione na niekorzyść podmiotu.


Komentarze
Pokaż komentarze (2)