Wady i zalety demokracji

Z punktu widzenia najwyższych wartości: wolności, równości, własności i solidarności - demokracja w czystej postaci zagraża naturalnie wolności i równości. Zagrożenie kryje się w pojęciu "obywatel" i w idei podejmowania większością głosów decyzji dotyczącej wszystkich, także tych, którzy są przeciwko.

Złem jest, gdy obok siebie żyją obywatele i ich niewolnicy (czyli ludzie nieposiadający statusu równego obywatela) - to najgorsze zło demokracji. Dobrze rządzone państwo powinno dzielić ludzi na gospodarzy i gości, czyli obywateli i obcych turystów - nie może istnieć żaden trzeci status.

Złem jest terror większości. Idea głosowania równych nie może być wykorzystywana do zniewolenia tych, co głosowali przeciwko. Wynik głosowania powinien dotyczyć tylko zainteresowanych. Wolność musi być zachowana. Jeśli głosowaliśmy, czy idziemy w lewo, czy w prawo, to każdy może po głosowaniu pójść tam gdzie chce - każdy musi pozostać człowiekiem wolnym i samemu wybrać: iść razem z przyjaciółmi, czy pójść w przeciwnym kierunku. Stracić towarzystwo czy iść tam, gdzie się iść nie chce - oto jest dylemat, którego nie może rozwiązywać władza, ale który każdy musi sam rozstrzygnąć. Dlatego nie wszystkie kwestie nadają się do głosowania i te kwestie powinna rozstrzygać ta część Konstytucji, której zmieniać nie wolno inaczej, niż tylko ją rozszerzając.

Podstawową zaletą demokracji jest idea głosowania równych. To lepsze niż rzut monetą i dużo lepsze niż walka. Jednak głosowanie nie ma sensu tam, gdzie mamy osąd autorytetu uznanego przez głosujących. Nie wolno głosować pytań w rodzaju, czy 2+2=4? To byłby absurd. Takim właśnie absurdem jest dotowanie rolnictwa biopaliwowego. Jak widać, nawet zaleta demokracji może okazać się wadą, jeśli dostatecznie wielu głosujących wybierze nieuczciwość zamiast prawdy. Konieczne są więc instytucje zapobiegające głosowaniom absurdalnym.