Zauważyłem podejrzenia, że nie wszyscy rozumieją, co to jest wolność. Na wszelki wypadek wytłumaczę sprawę przystępnie, żeby nie było żadnych wątpliwości. Otóż, podobno:
"Wolność według wielu polega na tym, że można robić co się chce" - to moim zdaniem ewidentna bzdura. Gdyby tak było, wolność polegałaby na tym, że jeśli zechcę, będę mógł uwięzić w swoim więzieniu kogo zechcę. Czy ten uwięziony jest wolny? Spróbujmy odpowiedzieć na to pytanie. A teraz zastanówmy się, ile osób odpowie "tak" na to pytanie. Czy takich jest "wielu", jak ktoś napisał?
"wolność bardziej polega na tym, że można czegoś nie robić, jak się nie chce" - czym się różni taka definicja wolności od tej poprzedniej, absurdalnej? Czy zaniechanie jest lepsze niż działanie? Wyobraźmy sobie, że znajdujemy gdzieś w dziczy związanego mocno umierającego z pragnienia człowieka, którego nienawidzimy i nie chcemy mu pomóc. Nie mamy nic do picia i mamy dwie godziny marszu do najbliższego źródła. Co zrobimy, kierując się ideą umiłowania wolności? Znów zadajmy sobie pytanie: czy ten związany człowiek jest wolny? W tym wypadku idea wolności zmusza nas do uwolnienia związanego. Oczywiście dodatek o umieraniu z pragnienia miał tylko na celu utrudnić zagadkę zbyt łatwą - był szumem informacyjnym.
Na czym więc polega wolność? Wolność polega na bezpieczeństwie (robienia tego, co się chce, i nierobienia tego, czego się nie chce). Oznacza to, że wolność polega na istnieniu mocy tak potężnej, że skutecznie nie pozwala ona odbierać ludziom wolności przez ludzi. Wolność jest wtedy, gdy istnieje policja tak potężna, że nie pozwoli nam uwięzić nikogo w naszym więzieniu, a jeśli kogoś uwięzimy, to policja go szybko wyzwoli, a nas odmieni tak, żebyśmy już więcej nigdy nie mogli nikogo uwięzić.
Mówiąc najogólniej i najzwięźlej: Wolność polega na tym, że nie można odbierać wolności.
Przypomnijmy sobie, co powiedział ktoś mądry: "nie ma wolności bez solidarności". Przekładając to na język prosty: "nie ma wolności bez uważania na to, żeby komuś nie odebrać niechcący wolności; nie ma wolności bez pomagania innym, żeby byli wolni i czuli się bezpieczni".
Zauważmy, że w naszej cywilizacji dopuszczalna jest kara pozbawienia wolności, np. w obronie własności. Czy to oznacza, że własność jest wartością wyższą niż wolność? Wyobraźmy sobie sytuację odwrotną. Przestępca porwał i więził w swoim więzieniu kogoś, np. dla okupu. Czy po uwolnieniu porwanego przez policję, sąd ma prawo porywaczowi za karę skonfiskować majątek i dać go porwanemu jako zadośćuczynienie, zamiast pozbawiać go wolności? Raczej nie. Wydaje się, że w większości krajów własność jest wartością wyższą niż wolność. Jest to oczywiście temat na osobną notkę, do której muszę się przygotować - jednak to nie było tylko zagajenie nowego tematu. Wracam do meritum, żeby temat zakończyć.
Aby zrozumieć, czym jest wolność w swojej istocie, należy wyobrazić sobie świat, gdzie wolność jest wartością najwyższą. W takim świecie dozwolone są tylko takie formy kary za przestępstwa, które nie skutkują ograniczaniem wolności ukaranego. Odgraniczyć cudzą wolność wolno tylko w obronie koniecznej. W praktyce oznacza to, że niezależnie od wagi przestępstwa dopiero recydywiście wolno by było ograniczyć wolność w ramach kary. Ciekawie by wyglądało ściganie, sądzenie i wyegzekwowanie wyroku od przestępcy nierecydywisty, który nie stwarza zagrożenia skutkującego obroną konieczną - czasem odbywałoby się to wszystko bez udziału oskarżonego, który łaziłby sobie bezkarnie wolny po świecie. W celu wykonania niektórych wyroków trzeba by we śnie aplikować narkozę skazanemu.
Komentarze
Pokaż komentarze (4)