Dziś mija 85 lat od momentu kiedy na ulicach Warszawy zaczęła się polska wojna domowa, lepiej znana jako przewrót majowy. W jej wyniku władzę w kraju objął obóz polityczny zwany sanacją, którego autorytarnym liderem był niejaki Józef P., lepiej znany jako Marszałek. Sanację zwano sanacją, ponieważ (i tu zaskoczenie) żądała sanacji życia publicznego w Polsce, czyli jego odnowy i naprawy. Polska A.D. 2011, tak samo jak Polska A. D. 1926, także potrzebuje sanacji, aczkolwiek zupełnie innej niż ta piłsudczykowska.
Postulat sanacji nie jest z resztą postulatem nowym – funkcjonuje w polskiej przestrzeni publiczno – politycznej co najmniej od kampanii wyborczej z 2005 roku i wdarcia się do ww. przestrzeni idei IV RP. Lecz znów sanacja, którą ja mam na myśli nie przystaje do sanacji, której żądali i nadal żądają sympatycy prezesa Kaczyńskiego i jego śp. brata – prezydenta. Zgadzam się z nimi co do jednego – potrzebujemy „rewolucji moralnej” i „naprawy Rzeczpospolitej”. Jesteśmy jednak rycerzami odmiennych moralności i odmiennych wizji państw.
„Nad Rzeczpospolitą zbierają się czarne chmury” jak mawiał pułkownik Dowgird, a dziś wtóruje mu chór złożony z osób o bardzo różnych poglądach. Ażeby te chmury rozpędzić trzeba nam działań radykalnych, sprawnych, o charakterze fundamentalnym, acz przemyślanych i najlepiej przetestowanych gdzie indziej. Mówiąc krócej: trzeba nam działań sanacyjnych.
Jakie dziedziny funkcjonowania państwa (bo od nich zacznę) wymagają sanacji? Pozwolę sobie wymienić trzy podstawowe:
Po pierwsze, jest to system polityczny i ustrój państwa: żeby w Polsce żyło się lepiej wszystkim (tak, to jest aluzja do hasła pewnej rządzącej dziś w Polsce partii) należałoby zmienić zasady elekcji naszego parlamentu: mieszany system wyborczy (część okręgów jednomandatowych, część okręgów z ordynacją proporcjonalną), ograniczenie o połowę liczby senatorów wybieranych w ordynacji większościowej (dla przypomnienia – w październiku będziemy ich wybierać w tej formie), możliwość e – głosowania. Kolejnym elementem sanacji ustrojowej jest odejście od systemu parlamentarno – gabinetowego ze wzmocnioną pozycją prezydenta na rzecz systemu kanclerskiego z zachowaniem prezydenckiego veta. Dalej, aby samorządy faktycznie mogły być samorządne należałoby uczynić z Polski federację autonomicznych regionów na wzór niemieckich landów.
Po drugie, jest to sanacja finansów publicznych i systemu emerytalnego. Jeśli chcemy żyć w normalnym i dobrze prosperującym kraju musimy pozbyć się takich idiotyzmów jak FUS i ZUS złączone w jedno czy należące do państwa przedsiębiorstwa – „narodowe czempiony”. Smutny to kraj, gdzie trzy największe przedsiębiorstwa to państwowe molochy energetyczne (Orlen. PGNiG i PGE). Racjonalizacja wydatków publicznych, w tym audyt administracji centralnej i samorządowej to podstawa fiskalnej sanacji. Przydałoby się także dostosować warunki zatrudnienia w Polsce do rzeczywistości polskiej służby zdrowia, która to notabene także potrzebuje sanacji w postaci chociaż częściowego urynkowienia funkcjonowania szpitali. Ważnym krokiem byłoby także skomercjalizowanie sytemu pomocy społecznej i transferów społecznych, czyli otwarcie tego systemu na II i III sektor (tego typu rozwiązania działają już w odniesieniu do pomocy osobom bezdomnym) oraz zdroworozsądkowa prywatyzacja bądź likwidacja spółek skarbu państwa, w tym, być może, prywatyzacja banku centralnego (Bank Polski – przed wojną spełniający zadania banku centralnego – nie był bankiem państwowym).
Po trzecie, jest to sfera gospodarcza, a w niej: rozsądna deregulacja, wprowadzenie zasad, przysłowiowego już, państwa przyjaznego rodzimym przedsiębiorcom i zagranicznym inwestorom. Nie głupim posunięciem byłoby także obniżenie kosztów pracy i klaryfikacja systemu podatkowego. Trzeba nam także przestawić polską gospodarkę z opartej na surowcach i przemyśle na gospodarkę opartą na usługach i hi – techu. Kolejną dziedziną wymagająca sanacji jest stworzenie kilku – kilkunastu „produktów eksportowych” naszego kraju. Takim „produktem eksportowym” mogłaby być, wymyślona przez prof. Henryka Panusza, uczelnia dla studentów z krajów wschodzących (Brazylia, Chiny, Indie itp.) stworzona na wzór budapesztańskiego Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego, na której uczono by o zasadach funkcjonowania UE i tłumaczono meandry europejskiej kultury i tradycji.
Ażeby „wielki projekt” sanacji Polski się udał musi także dojść do „rewolucji moralnej”, którą rozumiem jako zbudowanie prawdziwego społeczeństwa obywatelskiego, opartego na demokratycznych wartościach, niezakompleksionego, ale i nie zadufanego w sobie. Innowacyjnego, lecz potrafiącego uszanować tradycje przodków. Żeby dokonać tej sanacji trzeba włożyć wiele wysiłku w edukację najmłodszych.
Wypadałoby też zapewnić Polsce więcej rąk do pracy, bo ktoś przecież za tę sanację będzie musiał zapłacić. To tak a propos polityki „prorodzinnej” i imigracyjnej.
To co zostało napisane powyżej nie jest niczym bardzo odkrywczym ani niczym co nie funkcjonowałoby już wcześniej w przestrzeni publicznej. I to zarówno w odniesieniu to potrzeby głębokich zmian, jak i w odniesieniu to konkretnych propozycji reform. Chyba wszyscy w Polsce dostrzegamy, że dzieje się nienajlepiej, i że działać trzeba. A jak śpiewał Marek Grechuta „piękny jest kraj gdzie wszystko wszystkim wydaje się jeszcze złe”. Nie oznacza to jednak, że jeśli zaczniemy coś zmieniać to kraj zbrzydnie. Wręcz przeciwnie – może być tylko lepiej.
Zatem trzeba nam krzewić idee Marszałka i poddać Polskę terapii sanacyjnej. Trzeba nam IV RP. Lecz nie „solidarnej” a liberalnej. A jeśli nie liberalnej to na pewno zdroworozsądkowej.
Komentarze
Pokaż komentarze (2)