Rząd Tuska żądał wstrzymania umowy Mercosur. TSUE odrzucił wniosek Polski

Z artykułu dowiesz się:

Dlaczego wiceprezes TSUE oddalił polski wniosek
Jakie zarzuty polski rząd skierował przeciwko umowie handlowej z krajami Mercosur
Na jakim etapie znajduje się główna skarga Warszawy dotycząca umowy z Mercosur
Jak kształtuje się bilans handlowy produktów rolnych między Polską a Ameryką Południową

Argumenty Polski nie przekonały TSUE

Polska skierowała do TSUE skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Rady, która dopuściła tymczasowe stosowanie umowy przejściowej. Warszawa złożyła ją 10 maja 2026 roku. Równolegle rząd wystąpił o zabezpieczenie powództwa, czyli czasowe zawieszenie wykonania tej decyzji.

Polskie władze przekonywały, że sposób przyjęcia decyzji uzasadnia jej pilne wstrzymanie. Wskazywały na naruszenie traktatów, nadużycie władzy oraz naruszenie zasady lojalnej współpracy. Zasada ta dotyczy współdziałania państw członkowskich i instytucji Unii przy realizacji zobowiązań wynikających z traktatów.

Wiceprezes TSUE nie podzielił jednak tej argumentacji. Z uzasadnienia postanowienia TSUE wynika, że Polska nie wykazała dostatecznie, iż wykonanie decyzji może spowodować poważną i nieodwracalną szkodę. Trybunał wskazał też, że strona polska nie przedstawiła konkretnej przesłanki pozwalającej ocenić prawdopodobieństwo i nieuchronność takiej szkody. Decyzja dotyczyła wyłącznie wniosku o tymczasowe wstrzymanie przepisów. Umowa przejściowa, której stosowanie chciała zawiesić Polska, umożliwia zniesienie ceł na ponad 90 proc. towarów importowanych z Ameryki Południowej.

Zobacz takżeMarine Le Pen zmierza po prezydenturę. Najnowszy sondaż z Francji

Spór polityczny o "bezpieczniki”

Do postanowienia sądu w Luksemburgu odniósł się podczas konferencji prasowej rzecznik rządu Adam Szłapka. Przedstawiciel gabinetu Donalda Tuska przypomniał, że prace nad porozumieniem toczyły się od lat i obejmowały wcześniejsze decyzje polityczne na forum europejskim.

– Oczywiście, Polska ze względu na nasze interesy zaskarżyła to rozwiązanie. Trzeba jednak jasno powiedzieć, jak wyglądała droga do tego miejsca, w którym jesteśmy dzisiaj – oświadczył. – Prace nad umową z Mercosurem trwały od lat. Najpierw toczyły się na ogólnym poziomie w Radzie Europejskiej - dodał rzecznik gabinetu Tuska.

Polityk zarzucił poprzednim rządom brak zabezpieczenia polskich interesów na etapie wykonawczym. – W czasach, kiedy premierem była Beata Szydło i później Mateusz Morawiecki, jednoznacznie przyjęte konkluzje z posiedzeń Rady Europejskiej nawoływały do przyspieszenia i bardzo szerokiego traktowania umowy z państwami Mercosur. Natomiast na poziomie wykonawczym, jeśli chodzi o nasze interesy, to rząd Morawieckiego nie zabezpieczył interesu polskiego w żaden sposób – mówił.

Szłapka powołał się także na dane resortowe dotyczące wymiany handlowej. Wynika z nich, że eksport polskich produktów rolniczych do krajów Mercosur wzrósł w porównaniu z zeszłym rokiem z 4,6 mln euro do 5,9 mln euro. Rzecznik zaznaczył, że w tym samym czasie import z tego rynku zmalał.

– Natomiast import zmalał w tym czasie z tego dokładnie rynku, czyli te bezpieczniki, które wprowadziliśmy do umowy Mercosur, okazały się bardzo skuteczne. Szkoda, że poprzednie rządy, konkretnie Morawieckiego i Szydło, się tym w żadnym zakresie nie zajmowały – dodał Szłapka.

Dane o eksporcie i imporcie przytoczył rzecznik rządu, komentując orzeczenie, nie były w ogóle podstawą rozstrzygnięcia TSUE. Trybunał uzasadnił swoją decyzję brakiem wykazania ryzyka poważnej i nieodwracalnej szkody. Opozycja zaczyna wypominać premierowi Tuskowi, że obiecywał po wyborach z 2023 r.: "nikt mnie w Unii Europejskiej nie ogra".

Zobacz takżeDobra wiadomość dla Orlenu. Saudi Aramco wznowiło eksport ropy

Co dalej ze skargą w Luksemburgu?

Umowa handlowa UE-Mercosur obowiązuje tymczasowo od 1 maja 2026 roku. Mimo braku wstrzymania przepisów, sprawa wciąż jest w toku. Zawieszenie umowy na czas postępowania oznaczałoby inne rozstrzygnięcie niż ocena jej legalności w głównym procesie. Odrzucenie wniosku o środek tymczasowy nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia Trybunału. Wiceprezes TSUE rozpatrywał, czy należy natychmiast zawiesić wykonanie decyzji Rady, a nie to, czy sama decyzja jest zgodna z prawem Unii.