Wielka zmiana w polityce UE. Szefowa KE odpowiada na postulaty Polski

Z artykułu dowiesz się:

• Jakie ułatwienia w zawieszaniu procedur azylowych zapowiedziała szefowa KE
• Czym ma być Europejska Rada Bezpieczeństwa i nowy protokół kryzysowy
• Jakie konkretne limity wiekowe wprowadzi projekt Kids Act
• Jak Unia chce ograniczyć koszty energii 

Przełom w sprawie migracji. Bruksela odpowiada na postulaty Warszawy

Europejskie Ramy Reagowania Kryzysowego to jeden z najważniejszych punktów środowego wystąpienia. Nowe mechanizmy mają zagwarantować państwom członkowskim czasową i ściśle określoną elastyczność w stosowaniu standardowych procedur. Chodzi przede wszystkim o sytuacje masowego napływu migrantów, który jest celowo wykorzystywany przez obce reżimy jako broń.

Zobacz także"Lalka" Netflixa rozczarowuje. Rękę platformy widać niemal na każdym kroku

Polska od wielu tygodni zabiegała na forum unijnym o przyjęcie takich rozwiązań prawnych. Warszawa postulowała możliwość czasowego zawieszenia prawa do składania wniosków o azyl wobec osób forsujących granicę w zorganizowanych grupach, z użyciem przemocy lub niszczących zapory. Decyzja przewodniczącej stanowi bezpośrednią odpowiedź na polskie doświadczenia z granicy z Białorusią.

Wiceszef MSWiA Maciej Duszczyk oświadczył, że sytuacja na polskiej granicy różni się od tej na południu Europy i wymaga odrębnych rozwiązań. Polska zamierza współpracować z KE nad szczegółami przepisów, dzieląc się doświadczeniami z granicy z Białorusią.

Szefowa KE zadeklarowała przy tym jednoznaczne zaostrzenie kursu wobec zorganizowanych grup przemytniczych. Te działania przełożyły się już na spadek nielegalnych przekroczeń granic o 35 proc.

- To Europejczycy, a nie przemytnicy i handlarze ludźmi będą decydować, kto przyjeżdża do Unii i na jakich zasadach - oświadczyła stanowczo von der Leyen w Strasburgu.

Europejska Rada Bezpieczeństwa i nowy protokół obronny

W obliczu rosnących napięć międzynarodowych przewodnicząca przedstawiła propozycję powołania Europejskiej Rady Bezpieczeństwa. Nowy organ ma zrzeszać kraje Wspólnoty oraz kluczowych partnerów zewnętrznych, takich jak Wielka Brytania, Norwegia i Kanada. Szefowa KE zadeklarowała chęć otwarcia Kanadzie drogi do statusu pierwszego członka stowarzyszonego UE, odpowiadając na starania premiera Marka Carneya o bezprecedensowy sojusz z UE.

Zobacz takżeNowy członek Unii Europejskiej? To byłby historyczny precedens

Kluczowym elementem unijnej strategii ma stać się mechanizm szybkiego reagowania, wzorowany na procedurach sojuszniczych.

- Nadszedł czas na europejski odpowiednik artykułu 4 - protokół bezpieczeństwa na wypadek sytuacji nadzwyczajnej - tłumaczyła szefowa KE. Uruchomienie go przez jedno państwo członkowskie skutkowałoby zwołaniem wszystkich państw członkowskich w celu skoordynowania europejskiej reakcji, powstrzymania dalszej eskalacji i złagodzenia skutków.

W ramach wzmacniania potencjału obronnego zapowiedziano także projekt Freyja, realizowany wspólnie z Ukrainą. Inicjatywa zakłada stworzenie nowego, tańszego i w pełni modułowego systemu obrony przeciwrakietowej.

Priorytetem UE przed nadchodzącą zimą będzie przyspieszenie dostaw pocisków do systemów obrony powietrznej Patriot dla Ukrainy. Pozostałe środki z programu dozbrajania SAFE trafią natomiast na wspólne projekty europejskich i ukraińskich firm zbrojeniowych.

- Cyberataki i sabotaż, podpalenia i wtargnięcia dronów - ich skala rośnie z każdym dniem. Mamy obecnie do czynienia z otwarcie wrogim światem - podkreśliła von der Leyen.

- W obliczu chłodnej kruchości dzisiejszego świata tylko Europa może zapewnić Europejkom prawdziwą suwerenność. Los Europy musi pozostać w rękach Europejczyków - dodała.

Wysokie rachunki za prąd i ubezpieczenia klimatyczne

W orędziu mocno wybrzmiały kwestie gospodarcze, które bezpośrednio przekładają się na koszty życia obywateli. Wysokie ceny energii pozostają jednym z najpoważniejszych problemów dla polskich gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Jak wynika z danych przytaczanych przez Gazeta.pl, polskie budżety domowe są jednymi z najbardziej obciążonych kosztami transformacji w regionie.

Szefowa KE zwróciła także uwagę na globalne wyzwania rynkowe. Deficyt handlowy w relacjach z Chinami sięga miliarda euro dziennie. Według danych KE Unia jest w 80 proc. zależna od dostaw surowców krytycznych z Chin i w 90 proc. od dostaw niektórych metali ziem rzadkich.

W orędziu podsumowano tragiczne skutki lata 2026 r. W Europie spłonęło 660 tys. hektarów ziemi, utracono 12 mln ton upraw. Fale upałów spowodowały ponad 35 tys. dodatkowych zgonów. Von der Leyen wskazała, że prywatne ubezpieczenia pokrywają tylko 25 proc. tych strat, a reszta obciąża budżety państw.

Zobacz takżeLewandowski o wejściu do TK. „Duże ryzyko pod względem kodeksu karnego”

W październiku Komisja Europejska przedstawi kompleksowy plan i ramy działań na rzecz odporności na zmiany klimatu, które zajmą się również kwestią ubezpieczeń. Jednym z filarów nowej strategii ma być powołanie Sojuszu Ubezpieczeń Klimatycznych. Mechanizm ma odciążyć finanse państw członkowskich i zapewnić skuteczniejsze środki na usuwanie skutków anomalii pogodowych.

Projekt Kids Act. Bruksela ograniczy media społecznościowe

Ostatnim z kluczowych tematów wystąpienia była ochrona najmłodszych użytkowników internetu przed zagrożeniami cyfrowymi. Przewodnicząca KE zapowiedziała przedstawienie unijnego projektu Kids Act.

Zgodnie z projektem dzieci poniżej 13. roku życia otrzymają zakaz korzystania z mediów społecznościowych. Nastolatkowie w wieku 13-14 lat będą mogli używać jedynie nadzorowanych kont z ograniczeniami. Dla osób w wieku 15-18 lat platformy stworzą z kolei bezpieczniejsze wersje usług. Komisja Europejska zapowiedziała przedstawienie tych przepisów w czwartek.

Red.

Fot. Ursula von der Leyen w PE/ Parlament Europejski