Drożeje kredyt SAFE dla Polski. Oto dwa powody

Redakcja Redakcja UE Obserwuj temat Obserwuj notkę 67
Wycena polskiego zadłużenia z unijnego programu SAFE wzrosła w czwartek do poziomu 192 mld zł. W porównaniu z końcem maja to o około 8 mld zł więcej. Za wzrostem stoją osłabienie złotego, jak również wyższe oprocentowanie pożyczki.

Z artykułu dowiesz się:

  • Jak osłabienie złotego powiększyło wycenę długu o około 8 mld zł
  • Dlaczego oprocentowanie wzrosło z 3,17 proc. do 3,40 proc.
  • Jaką kwotę dodatkowych odsetek oznacza zmiana stawki
  • Jak resort finansów ocenia unijny mechanizm na tle polskich obligacji skarbowych

Złoty traci na wartości. Kurs euro podbija zadłużenie

Nominalna kwota pożyczki dla Polski w ramach unijnego programu SAFE wynosi 43,7 mld euro. Pieniądze te mają posłużyć między innymi na modernizację armii oraz rozwój krajowego przemysłu zbrojeniowego. Zmiany na rynku walutowym sprawiają jednak, że ostateczny rachunek w złotych rośnie w szybkim tempie.

Pod koniec maja 2026 r. kurs euro oscylował wokół 4,21 zł, co było kluczowe podczas podpisywania pierwszych umów. Wówczas równowartość polskiego długu wynosiła 184 mld zł. Dane rynkowe z wczoraj wskazują, że przy kursie euro na poziomie około 4,40 zł polskie zobowiązanie wynosiło już około 192 mld zł. Wcześniej, od września, kurs utrzymywał się w okolicach 4,33-4,35 zł, by na przełomie miesięcy sięgnąć 4,42 zł - pisze "Fakt".  Wzrost kursu euro wobec złotego zwiększył wycenę polskiego zobowiązania z programu SAFE o około 8 mld zł w stosunku do poziomu z końca maja.

Złotówka traci na wartości w wyniku globalnej sytuacji na rynku paliw oraz spraw wewnętrznych Polski. W tym samym czasie rosną kursy euro, franka i funta. Inwestorzy dostrzegają rosnące ryzyko polityczne i instytucjonalne w kraju ze względu na spór o Trybunał Konstytucyjny i napięcia wokół obsady zarządu NBP.

Ekonomista, NBP i prezydent ostrzegali przed brakiem zabezpieczenia

Gwałtowna zmiana kursu walutowego wywołała dyskusję o sposobie zarządzania rządowym zadłużeniem. Głos w sprawie zabrał analityk rynków finansowych.

- Od początku mówiłem, że na miejscu ministra finansów należałoby zabezpieczyć kurs walutowy - ocenił Piotr Kuczyński w wypowiedzi dla „Faktu”. Podobne argumenty w dyskusji przedstawiali szef NBP Adam Glapiński i prezydent Karol Nawrocki, proponując SAFE 0 proc., który obejmowałby rezerwy banku centralnego. Rząd nie zdecydował się jednak na transakcje zabezpieczające. 


Mechanizm koszyków. Oprocentowanie idzie w górę

Drugim powodem wyższych obciążeń jest bezpośredni koszt obsługi zadłużenia. Oprocentowanie finansowania pożyczki w ramach SAFE jest aktualizowane co roku w zależności od koszyka obligacji, z których Komisja Europejska pozyskuje środki. Każda nowa transza jest przypisywana do koszyka właściwego dla danego półrocza.

Zgodnie z danymi Komisji Europejskiej, koszt finansowania programu SAFE wzrósł z poziomu 3,17 proc. podczas prac rządu w 2025 r., przez 3,32 proc., aż po stawkę 3,40 proc. wskazaną w najnowszych dokumentach. - Zgodnie z raportem Komisji Europejskiej dotyczącym operacji pożyczkowych UE za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2026 r., średni koszt finansowania pożyczek udzielanych w ramach SAFE w pierwszym półroczu 2026 r. wyniósł 3,40 proc. - poinformował resort finansów.

Taka zmiana oznacza, że łączne odsetki wzrosną o 2,8 mld euro względem pierwotnych założeń. Przy kursie 4,40 zł daje to dodatkową kwotę przekraczającą 12 mld zł. Skalę zmian obrazują analityczne wyliczenia całkowitych sum odsetkowych. Przy oprocentowaniu 3,17 proc. łączne odsetki od pożyczki SAFE wyniosłyby 38,8 mld euro, a przy 3,32 proc. wzrosłyby do 40,6 mld euro. Przy stawce 3,40 proc. sięgnęłyby one 41,6 mld euro. 


Miliardy na zbrojenia i stanowisko Ministerstwa Finansów

Wspomniane środki to unijna pożyczka na obronność – nie jest to oczywiście darmowa dotacja. Zaciągnięte środki Polska będzie musiała zwrócić do wspólnotowego budżetu. W 2026 roku Polska przeznaczy łącznie na zakupy sprzętu i prace badawcze rekordowe 108,3 mld zł. To ponad 55,9 proc. podstawowych wydatków na obronność, które łącznie wyniosą 193,8 mld zł. Konstrukcja unijnego instrumentu daje Warszawie długi horyzont czasowy. Pożyczki z instrumentu SAFE mogą być spłacane maksymalnie przez 45 lat, z opcją 10-letniej karencji w spłacie kapitału.

Mimo rosnącego kosztu Ministerstwo Finansów podtrzymuje swoje stanowisko. W ocenie resortu unijny instrument SAFE powinien pozostać korzystniejszy od samodzielnego pozyskiwania pieniędzy przez Polskę dzięki wyższej wiarygodności kredytowej UE i większej płynności obligacji unijnych.   


Fot. SAFE i premier Donald Tusk/East News

Red. 

Udostępnij Udostępnij Lubię to! Skomentuj67 Obserwuj notkę

Komentarze

Pokaż komentarze (67)

Inne tematy w dziale Polityka