Blog
Janusz Śniadek
Janusz Śniadek
Janusz Śniadek Poseł na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej z okręgu gdyńsko-słupskiego
0 obserwujących 104 notki 159175 odsłon
Janusz Śniadek, 6 lipca 2016 r.

Skutki dla budżetu państwa zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi.

Rada Ochrony Pracy na posiedzeniu w dniu 4 lipca po przeprowadzonej na majowym spotkaniu dyskusji, w oparciu o materiały przygotowane przez Najwyższą Izbę Kontroli, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Główny Urząd Statystyczny, Państwową Inspekcję Pracy oraz Ministerstwo Finansów przyjęła następujące stanowisko dotyczące skutków dla budżetu państwa plagi, tak zwanych „umów śmieciowych” oraz innych patologii na rynku pracy. Poniżej przedstawiam pełny tekst przyjętego, bez głosu sprzeciwu, stanowiska:

Sprawozdania przedłożone przez ww. instytucje jednoznacznie dowodzą że zawieranie umów cywilnoprawnych w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy oraz praca nierejestrowana stanowią wciąż plagę polskiego rynku pracy. Z prezentowanych materiałów wynika, iż obok bezrobocia, głównym problemem na polskim rynku pracy jest narastający od lat proceder uchylania się stron stosunku pracy od płacenia składek na ZUS, przez zastępowanie umów o pracę pomiędzy pracodawcą i pracownikiem umowami cywilnoprawnymi. W myśl Kodeksu Pracy ( art. 22 par.1) niedopuszczalne jest zawieranie umów prawa cywilnego w warunkach, gdy praca wykonywana jest pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę oraz za wynagrodzeniem. Niestety zjawisko zawierania z osobami zatrudnionymi umów cywilnoprawnych, przede wszystkim umów zlecenia i umów o dzieło, rzadziej umów agencyjnych – kosztem zatrudnienia w ramach stosunku pracy ciągle narasta. Wszystkie  bez wyjątku siły polityczne w Polsce deklarują od lat wolę walki z tą patologią nazywaną „plagą umów śmieciowych”. Obietnice poprzednich rządów okazały się gołosłowne a dumpingowe zatrudnienie i nieuczciwa konkurencja rozwijały się bezkarnie. Należy przy tym podkreślić, że o ile pogarszanie koniunktury gospodarczej miało wpływ na wzrost tych negatywnych zjawisk, o tyle jej poprawa nie spowodowała ich adekwatnego ograniczenia.

W 2015 r. w podmiotach objętych kontrolami Państwowej Inspekcji Pracy, na podstawie umów cywilnoprawnych świadczyło pracę ponad 580 tys. osób tj. 13,1% ogółu pracujących w skontrolowanych podmiotach. W 2014r. ten odsetek wynosił 14,6%, w 2013r. – 12,8%, w 2012r. – 12,6%, w 2011r. – 10,7%, w 2010 r. – 10,9%, a w 2009 r. – 9,5%. Niepokojąca jest skala zawierania umów cywilnoprawnych w warunkach właściwych dla stosunku pracy. W 2011 r. naruszenia art. 22 §1 Kodeksu pracy inspektorzy PIP ujawnili w 1100 kontrolowanych podmiotach, w 2012 r. – w 1300, w 2013 r. – w 1990, w 2014 i 2015 r. - w 2100 podmiotach. Corocznie rośnie również liczba zakwestionowanych przez inspektorów pracy umów – od 7,3 tys. w 2011 r. do 12 tys. w 2015 r. PIP przedstawiła kalkulację konsekwencji finansowych dokonaną przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w 2014 r. Otóż, na podstawie danych PIP, Ministerstwa Finansów i NIK resort wyliczył straty, których wysokość waha się od 650 mln zł do 1,25 mld zł rocznie.

Natomiast dane GUS wskazują, że liczba osób, z którymi została zawarta umowa zlecenie lub umowa o dzieło, a które nigdzie nie są zatrudnione na podstawie stosunku pracy (z wyłączeniem osób pobierających emeryturę lub rentę) kształtowała się następująco: w 2012r. – 1,35 mln osób, w 2013 r. – 1,4 mln osób, w 2014r. – 1,3 mln osób. Przeprowadzone przez GUS badanie dotyczące atypowych form zatrudnienia wskazuje także, że około 29% umów cywilnoprawnych jest zawieranych z młodymi ludźmi w wieku 25-34 lata.

Poza przypadkami pracy całkowicie nielegalnej, występują także przypadki tzw. pracy zadeklarowanej fałszywie. Polegają one na:

- zaniżaniu stawki wynagrodzenia w umowie o pracę i wypłacaniu go, poza oficjalnym obiegiem, w kwocie wyższej niż zadeklarowana;

- zawieraniu umowy o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy, podczas gdy pracownik w rzeczywistości świadczy pracę pełnoetatową otrzymując część wynagrodzenia nieoficjalnie, co umożliwia uniknięcie opłacania części składki na ZUS i podatku dochodowego.

- ukrywania faktu wykonywania przez pracownika godzin nadliczbowych i wypłacania wynagrodzenia za  nie „pod stołem”.

- ukrywanie wypłacania niektórych składników wynagrodzenia: premii, dodatków, nagród itp. i wypłacanie ich „do ręki”.

Za bardzo niepokojący można uznać fakt, iż w ponad 80% przyczyną zawierania takich umów był brak wyboru – pracodawca oferował wyłącznie możliwość zatrudnienia w takiej formie. 

Corocznie Państwowa Inspekcja Pracy realizuje ponad 23 tys. kontroli, w toku których badane są zagadnienia związane z legalnością zatrudnienia zarówno obywateli polskich, jak i cudzoziemców. W 2015 r. inspektorzy pracy zweryfikowali legalność zatrudnienia 146,5 tys. osób. W materiale PIP przedstawiono szacunkową kalkulację skali nielegalnego zatrudnienia i spowodowanych tym strat budżetu państwa.

Skomentuj Obserwuj notkę Napisz notkę Zgłoś nadużycie
NEWSY - TOP 5

O mnie

Były przewodniczący NSZZ "Solidarność", Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Ostatnie notki

Ostatnie komentarze

  • @ALEXANDERG Roczne wpływy składek z wszystkich tytułów do ZUS w 2012 roku wyniosły ok. 121...
  • @RAFAŁ BRODA Dziękuję za komentarz i pozdrawiam. JŚ
  • @PYZOL Dziękuję za komentarz. Pozdrawiam. JŚ

Tematy w dziale