W polskim systemie prawnym Trybunał Konstytucyjny pełni rolę „strażnika Konstytucji”.
W Polsce posiada kompetencje do orzekania o niezgodności z Konstytucją celów lub działalności każdej partii politycznej. Odnosząc się natomiast do kwestii prawa unijnego, TK nie kontroluje bezpośrednio unijnych rozporządzeń czy dyrektyw (tzw. „ustaw UE”), lecz bada zgodność z Konstytucją unijnych traktatów (prawa pierwotnego) oraz samego sposobu stosowania prawa UE w polskim porządku prawnym.
1. Delegalizacja ugrupowań i partii politycznych
Zgodnie z art. 188 pkt 4 Konstytucji RP oraz przepisami Ustawy o partiach politycznych TK może orzec o delegalizacji dowolnej zarejestrowanej partii politycznej. Podstawą wydania takiego wyroku jest wykazanie, że cele lub działalność partii są sprzeczne z Konstytucją (np. odwołują się do totalitarnych metod i praktyk nazizmu, faszyzmu lub komunizmu, albo zakładają nienawiść narodowościową i rasową).
Jeżeli Trybunał Konstytucyjny wyda orzeczenie o niezgodności z Konstytucją celów lub działalności danej partii politycznej, właściwy Sąd Okręgowy w Warszawie niezwłocznie wydaje postanowienie o wykreśleniu jej z ewidencji, co oznacza jej formalną likwidację.
Wniosek o zbadanie legalności partii do TK mogą złożyć wyłącznie podmioty wskazane w Konstytucji (m.in. Prezydent, Marszałek Sejmu, Marszałek Senatu, Premier, grupa 50 posłów lub 50 senatorów, a także Prokurator Generalny). Jeśli Trybunał wyda wyrok stwierdzający niezgodność celów lub działalności partii z Konstytucją, Sąd Okręgowy w Warszawie niezwłocznie wszczyna procedurę likwidacyjną i wykreśla ugrupowanie z ewidencji partii politycznych.
2. Orzekanie o zgodności aktów unijnych z polskim prawem
TK ma pełne prawo badać zgodność traktatów akcesyjnych i reformujących (np. Traktatu o Unii Europejskiej) z polską Konstytucją. Trybunał wielokrotnie potwierdzał zasadę, że Konstytucja pozostaje najwyższym prawem Rzeczypospolitej.
Choć TK nie uchyla unijnych rozporządzeń „wprost”, może badać i kwestionować sposób ich interpretacji oraz stosowania w polskim porządku prawnym przez polskie sądy. Jeśli polski TK uzna, że unijne przepisy (lub ich konkretna interpretacja narzucona przez organy UE) naruszają fundamentalne zasady polskiej Konstytucji (np. zasadę suwerenności, tożsamości konstytucyjnej czy ustrój sądownictwa), może orzec o ich niestosowaniu na terenie Polski.
https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/partie-polityczne-16798734/art-44
https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/partie-polityczne-16798734/roz-5
https://repozytorium.uni.wroc.pl/Content/51966/PDF/16_Magdalena_Francka.pdf
1234
BLOG
Trybunał Konstytucyjny (TK) w Polsce posiada kompetencje do orzekania o niezgodności z Konstytucją celów lub działalności każdej partii politycznej. Jeśli przejmie się nad nim kontrolę, może posłużyć do pozbycia się konkurencji. TK może także badać zgodność dyrektyw i ustaw unijnych z prawem w Polsce.



Komentarze
Pokaż komentarze (3)