Niebezpieczne molochy

Fragment artykułu Andersa Aslunda o rosyjskiej polityce gospodarczej:

Poza doskonałą rosyjską polityką fiskalną cała polityka gospodarcza kraju posypała się od czasu aresztowania szefa Jukosu Michaiła Chodorkowskiego w październiku 2003. Krótko po tamtych wydarzeniach majątek Jukosu został skonfiskowany. Jedynym krótkotrwałym środkiem zaradczym jest uwolnienie rubla, by mógł stracić na wartości. Poza drastycznym spadek cen ropy i innych surowców oraz problemami na rynkach międzynarodowych, jednym z głównych źródeł dzisiejszych problemów kraju są działania Putina.

Na początku Rosja przeżyła szok i wpadła w kłopoty z powodu nagłego spadku cen ropy, gazu, metali i innych towarów na rynkach światowych. Przy dzisiejszych cenach wpływy z eksportu mogą w przyszłym roku spaść o 40%, czyli o około 200 miliardów dolarów. Budżet mimo rezerw walutowych może szybko zacząć odczuwać deficyt.

Rosję chwali się za duże rezerwy walutowe, ale kraj cierpi z powodu bardzo małego wewnętrznego przepływu kapitału, bo państwowe banki całkowicie dominują rynek. Państwo wyprowadza z kraju pieniądze,a wielkie korporacje są zmuszone szukać pożyczek za granicą, maksymalizując tym samym ryzyko. Gdyby Rosja zprywatyzowała sektor bankowy jak większość innych krajów byłego ZSRR, firmy mogłyby zaciągać kredyty obciążone znacznie mniejszym ryzykiem.

Główną strategią Putina była rozbudowa ogromnych i trudnych w zarządzaniu państwowych molochów. Zniszczyły one wiele sektorów gospodarki przez inercję i korupcję, bardzo utrudniły dywersyfikację. W dodatku podstawą ich finansowania były zagraniczne pożyczki a nie dochody, co ogromnie podniosło ryzyko inwestycyjne w kraju.

Nacjonalistyczna polityka energetyczna Rosji po roku 2003 zablokowała wszystkie nowe inwestycje energetyczne. Gazprom i Rosnieft korzystały z zagranicznych kredytów a nie własnego kapitału. Ich długi sięgają 490 miliardów dolarów. Agresywna polityka Gazpromu, który decydował się kilka razy na odcięcie dostaw gazu odstrasza nowych klientów i zmniejsza zainteresowanie rosyjskim surowcem.