Mądry człowiek to ten, który wyciąga wnioski z błędów innych ludzi. Mądry naród to ten, który analizuje błędy innych nacji. Wydawało się, że doświadczenia będące udziałem krajów Europy Środkowo -Wschodniej, choćby Słowacji i Litwy, które przystąpiły na łapu-capu do strefy euro da innym, mówiąc językiem agenta Stirliza, „materiał do przemyślenia”. Jednak dla Chorwacji cudze błędy to cudze błędy, a nie szklanka, ba, dzban zimnej wody, której należy się napić przed podjęciem idiotycznej, karkołomnej decyzji. Chorwackie elity z prorosyjskim prezydentem Milanovicem - jednym z najbardziej promoskiewskich polityków w UE obok Scholza, Macrona i prezydenta Bułgarii - tak bardzo łaknęły pochwał europejskiego mainstreamu, że nie zważając na olbrzymi kryzys, będący następstwem pandemii, a potem wojny w Europie Wschodniej zaprowadziły własny kraj do eurolandu. Wiódł ślepy kulawego. Efekt był oczywisty: potworna drożyzna i wykorzystanie zmiany waluty, jak działo się to zawsze (także, gdy do „eurozony” wchodziły kraje Europy Zachodniej) do manipulowania cenami nie tylko z powodu przyjęcia wspólnej waluty, ale też pod tym pretekstem.
Uczyniono to w Chorwacji będącej – gdy chodzi o PKB per capita – jednym z najbiedniejszych krajów UE, obok Bułgarii, Rumunii i Łotwy. Dodatkowo okoliczności zewnętrzne są znacznie gorsze niż w przypadku naszego południowego (Słowacja) i północno-wschodniego (Litwa) sąsiada. Kumulacja w Lotto daje szansę, że ktoś wygra-jednak kumulacja kryzysów daje pewność, że każdy, kto w takim czasie wkroczy do strefy euro – przegra. Ba, poniesie klęskę. A ten akces, żeby nikogo nie mamić powinien się odbywać z… białą flagą.
Oczywiście mówimy wyłącznie o kontekście ekonomicznym. Jest on bardzo ważny, ale nad Wisłą, Odrą, Wartą i Bugiem nie jest to kontekst jedyny. Dla wielu Polaków, w tym piszącego te słowa, własna waluta, własny narodowy pieniądz jest wartością samą w sobie i jednym z symboli suwerenności. A tylko (aż) dodatkowo jest swoistym resorem – czy żeby ująć innego motoryzacyjnego porównania - swoistym ABS-em, który w czasach kryzysu daje możliwość lepszego pokonania zakrętów i hamowania, gdzie trzeba, gdy inni, pozbawieni owego narodowego ABS-u znacznie zwiększają możliwość katastrofy, albo przynajmniej wypadku swojego narodowego samochodu.
Nie demonizuje wcale „eurozony” ani nie gloryfikuje w niej nieobecności - choć Skandynawowie: Szwecja i Dania, jako żywo nie narzekają, tak jak nie narzekali Brytyjczycy, do czasu ich głośnego rozwodu z UE i eurolandem. Tak się tylko składa, że wzrost gospodarczy, gdy chodzi o UE-27 jest większy w krajach, które mają własną walutę niż w krajach, które używają waluty euro. Mówimy oczywiście o pewnej średniej, za to z kilku lat. Podobnie się ma z kwestią bezrobocia, w tym zwłaszcza bezrobocia wśród młodego pokolenia (przedział lat 18-30). Wyjątki tylko potwierdzają tę regułę.
Chorwacki samochód jedzie teraz na ścianę. Problem polega na tym, że hamulce są w Brukseli i w Zagrzebiu nie mogą ich samodzielnie nacisnąć. Ta kolejna motoryzacyjna metafora stara się pokazać, że wchodzenie do strefy euro dla kraju mało czy średniozamożnego jest wielkim ryzykiem, ale wchodzenie w czasie kryzysu, to już szaleństwo. Nie obchodzi mnie czy rządzący krajem, będącym jedną z ulubionych destynacji turystycznych moich rodaków, mają „żółte papiery”, czy też nie. Jako polskiego polityka obchodzi mnie jednak, aby moje państwo takich błędów, a raczej „wielbłądów”- bo to błąd gigantyczny - unikało. I to zarówno „hic et nunc” – tu i teraz, ale też w bliższej i dalszej, określonej i nieokreślonej przyszłości.
Józef Piłsudski w czasie kryzysu mówił: „Polacy, w czasach kryzysu, strzeżcie się agentur!”. Dzisiaj, trawestując należy powiedzieć: „Polacy, w czasach kryzysu strzeżcie się euro!”. I nie tylko w czasach kryzysu...
• Tekst ukazał się w „Gazecie Bankowej” (???????)
96
BLOG


Komentarze
Pokaż komentarze