Ryszard Czarnecki Ryszard Czarnecki
102
BLOG

LANDYZACJA POLSKI - MARZENIE SĄSIADÓW

Ryszard Czarnecki Ryszard Czarnecki Polityka Obserwuj notkę 1

Już od drugiej połowy lat 1990. mówiło się o tym, że Unia Europejska domaga się „landyzacji Polski” czyli podziału na większe regiony z realnymi kompetencjami. Miało to służyć osłabieniu władzy centralnej. Model struktury politycznej Polski jest bardziej zbliżony do francuskiego centralizmu niż do systemu hiszpańskiego (autonomiczne prowincje), czy niemieckiego (kraje związkowe czyli landy). To oczywiste, że osłabienie władzy centralnej Rzeczypospolitej osłabiałoby Polskę w kontekście geopolitycznej konkurencji z naszymi sąsiadami zarówno na Zachodzie, jak i Wschodzie. Oczywiście w Polsce istniał w swoim czasie ustrój zdecentralizowanej władzy państwowej (dzielnice, księstwa), ale przecież było to w Średniowieczu-i Polska była wtedy słaba.

Jeżeli dziś pojawiają się postulaty „landyzacji Polski”, to idą one całkowicie na przekór powszechnym tendencjom, aby państwa narodowe umacniały swoją pozycję w kontekście całkowitego zawodu, jaki sprawiła UE w pierwszych miesiącach zarazy, gdzie pokazała swoją totalną bezradność. Stąd też tęsknota za silnymi państwami, które mogą  już nie tylko sprawnie wykonywać obowiązki własne, ale też w jakiejś  części przejąć kompetencje, które Unia zawłaszczyła.

Wyobraźmy sobie, że jesteśmy w centrum decyzyjnym zajmującym się Polską i to w perspektywie długookresowej. I obojętnie czy centrum to zlokalizowane jest w Berlinie czy gdziekolwiek indziej. W oczywisty sposób takie centrum narzucałoby taką politykę, w której nasz kraj znowu miałby stać się nie partnerem (czasami trudnym), a klientem, którego aspiracje mają być ograniczone do bycia wielkim rynkiem zbytu, obszarem "taniej siły roboczej" czy wreszcie politycznym (geopolitycznym) pasem transmisyjnym dla decyzji zapadających, powiedzmy to wprost : właśnie w Niemczech.

Ci, którzy tego chcą to rodacy tych, którzy przed stoma laty traktowali Polskę jako „państwo sezonowe” (określenie niemieckie z czasów II RP), a nawet jako „pokraczny bękart traktatu wersalskiego” (powiedzenie Wieczesława Skriabina- pseudonim partyjny "Mołotow", architekta zbliżenia sowiecko-niemieckiego kosztem Polski u schyłku ładu wersalskiego).


Owa landyzacja byłaby idealna z jeszcze jednego powodu. Oto Niemcy, marząc o powrocie Tuska do władzy, jako pragmatycy przewidują jednak scenariusz ponownego zwycięstwa w naszym kraju obozu patriotycznego. Wówczas zachodnie i  północne regiony z władzą na szczeblu sejmików i w największych aglomeracjach w rękach formacji, w której kandydat na prezydenta pytał: „A po co nam Centralny Port Komunikacyjny skoro mamy lotnisko w Berlinie”, byłyby w oczywisty sposób instrumentem polityki niemieckiej („europejskiej”) .Ot, „miej proporcie Mocium Panie” taka inwestycja w proniemieckie Piemonty na terytorium Rzeczypospolitej. To oczywiste.

Tendencje „landyzacji Polski” wracają w czasie, który teoretycznie w ogóle nie powinien im sprzyjać. Oto bowiem wojna w Europie Wschodniej, a wcześniej pandemia COVID-19 i wywołane tymi zjawiskami przerwanie łańcucha dostaw powoduje nie tylko w Europie (tu szczególnie), ale i na całym świecie powrót do koncepcji państwa silnego zarówno w sensie większych kompetencji dla „centrum”, jak i mającego znacznie większy wpływ na gospodarkę niż to jest w doktrynie liberałów, gdzie obsadza się w roli "nocnego stróża". A swoją drogą powracająca po dekadach, a w zasadzie stale obecna, ale czasem, jak ostatnio, bardziej artykułowana koncepcja „landyzacji Polski” jest przykładem na słuszność teorii polskiego socjologa, zresztą lewicowego, Ludwika Krzywickiego, który głosił koncepcję „idei wędrujących w czasie”. Oznaczało to, że pewne wizje ,od dawna głoszone, nie napotykały niegdyś na podatny grunt, ale mogą po latach uzyskać możliwość realizacji…

Powiedzmy wprost: czy „landyzacja" Polski może stać się bardziej realna zadecydują wyniki wyborów nad Wisłą, Odrą, Bugiem i Wartą już za parę miesięcy. Jest szansa, że koncepcja ta trafi tam, gdzie jej miejsce: na śmietnik historii.

*tekst ukazał się w „Nowym Państwie” (lipiec 2023)

historyk, dziennikarz, działacz sportowy, poseł na Sejm I i III kadencji, deputowany do Parlamentu Europejskiego VI, VII, VIII i IX kadencji, były wiceminister kultury, były przewodniczący Komitetu Integracji Europejskiej i minister - członek Rady Ministrów, wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego 

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (1)

Inne tematy w dziale Polityka