Pytania o kondycję polskiej kultury

W wielu środowiskach artystycznych same pytania o kulturę narodową skutkują ściągnięciem na siebie niedwuznacznych, pełnych oburzenia spojrzeń. Przecież pytając o kondycję polskiej kultury w oczach wielu dajemy niemal sygnał swej prowincjonalności, ograniczenia, braku otwartości. A przecież nikt nigdy nie powiedział, że im większe jest odejście od pewnej misji narodowej, a więc pewnego nośnika idei, to z tym wyższą postacią kultury mamy do czynienia. Nikt nie powiedział, że kultura jest zarezerwowana przez z jednej strony „bezpaństwowców”, ludzi bez domu, a z drugiej strony przez nihilistów, że sztuka musi być sztuką szoku i zbanalizowanego pokonywania wszelkich barier, które stworzyły humanizm czy cywilizacja.   

Środowiska sztuki klasycznej, a także narodowej, konserwatywnej nie mogą dać sobie wmówić, że powinny trzymać się z dala od kultury i wszelkich jej form, że lewa strona ma tutaj monopol i ona tylko ma prawo decydować, co może nazywać się kulturą i sztuką, a co nie. Piszę o tym teraz, ponieważ w interesujący sposób debatę w tym zakresie podjął kwartalnik „Myśl.pl” .

W debacie tej nie brak mocnych sformułowań. Nie można się ich bać. „Dzisiejsi twórcy opierają się wręcz na negacji i destrukcji dawnych wartości. Nikt już nie umie tworzyć dzieł. A brak umiejętności, prostactwo, nieuctwo lansuje się jako śmiałe eksperymenty formą” – pisze Andrzej Pilipiuk. Równie krytyczne zdanie przedstawia aktor Ryszard Filipski, odtwórca roli Hubala, dziś znany z ról  m.in. w serialu „Kryminalni”: „ Starożytni w testamencie zostawili nam dwie istotne myśli: sztuka musi opierać się na prawdzie, dobru i pięknu, a także: sztuka musi krzewić dobro – wypalać zło, jeśli jest odwrotnie […] dąży do deprawacji człowieka i człowieczeństwa, a nie do rozwijania moralnych struktur w człowieku”.

Kilkudziesięciostronicowa twórcza dyskusja wielu znanych postaci kultury i sztuki oraz autorów związanych z kwartalnikiem „Myśl.pl” zawiera wiele tez, które mogą dać odpowiedź dla wielu zwolenników klasycznie rozumianej kultury.