Ilustracja muzyczna:
Wczoraj byłem w Piwnicy Pod Baranami na uroczystości uczczenia 50 wiosny działalności artystycznej wspaniałego kompozytora i przyjaciela tego baśniowego kabaretu, pana Andrzeja Zaryckiego.
I znowu przeżyłem coś, co mi pozwoliło na chwilę odpocząć od obustronnie zawieszonej na czas Euro 2012 wojny Polaków z Polakami.
Bo choć kraj wypiękniał, słowa Piotra Skrzyneckiego: „jesteśmy wysepką w morzu bestialstwa, głupoty, łajdactwa, cynizmu, nietolerancji i przemocy” nie tylko nie straciły swej wymowy, ale chyba nigdy nie były tak na czasie, jak teraz.
Dostojny Jubilat, który pisał muzykę dla polskiej Edith Piaf, jaką zawsze dla mnie była Ewa Demarczyk, by wspomnieć choćby przeboje „Na moście w Avignon” i „Skrzypek Hercowicz”, przycupnął skromnie na lewej flance w pierwszym rzędzie.
I znów piwniczne anioły przeniosły mnie w świat poezji i pięknej muzyki.
Ale tym razem było nietypowo, bo na początku i na końcu było góralskie śpiewanie dla dostojnego Jubilata, który jest rodowitym Zakopiańczykiem.
I właśnie te góralskie akcenty przeplecione muzyką Zaryckiego przywołały wspomnienie, którym się teraz chcę z Państwem podzielić:
Była Wigilia roku 1971. Wracał do Krakowa nieśpiesznie. Nie tyle z powodu śnieżycy, co obawy przed wejściem do pustego domu. Na szosie nie było ruchu, bo wszyscy siedzieli przy stołach. W oknach zawianych śniegiem chałup migotały światełka choinkowych świeczek. Po drodze mijał ludzi idących na Pasterkę. Wszyscy byli radośni, uśmiechnięci i szczęśliwi.
Boże! Wszyscy są teraz z rodzinami, a ja się błąkam w szczerym polu w taką zawieruchę. Czuł się boleśnie osamotniony, bo od czasu rozstania z Ewą, nie zbliżył się do żadnej dziewczyny.
Do domu dojechał przed północą. Idąc do siebie na górę, z zazdrością wsłuchiwał się w dolatujące zza drzwi sąsiadów strzępy kolęd, pobrzękiwanie sztućców i radosne krzyki dzieciaków.
Tylko za drzwiami jego mieszkania panowała cisza.
Wszedł i, nie zdejmując kurtki, zapalił lampę w salonie. Na dywanie leżała przewiązana sznurkiem choinka, której nie zdążył, a właściwie nie miał serca ubrać, bo nie było, z kim dzielić świątecznej radości. Trzeba by przystroić to drzewko, pomyślał i przystawił krzesło do pawlacza, skąd wyjął przedwojenne pudło po butach od Baty. Usiadł na fotelu i delikatnie uniósł tekturowe wieczko.
Na wierzchu leżał szpic, który tata każdego roku uroczyście nabijał na czubek jodłowej choinki. Był też kolorowy łańcuch, który jeszcze prababcia posklejała.. Ozdobny krzyżyk ze szklanych paciorków nanizanych na jedwabną nitkę, przechowywany w rodzinie od wielu pokoleń. Porcelanowe krasnale, koszyczki z poziomkami i kiście winogron. A także, niezdarnie sklejone aniołki, które wycięli z bratem z celofanu, pająki, srebrzysto-złote warkocze anielskich włosów, wyleniały pajac od wuja, co zginął w Katyniu, i kilka barwnych bombek, polukrowanych błyszczącym brokatem...
Długo się wpatrywał w rodzinne pamiątki, biorąc każdą z osobna do ręki, delikatnie, jak ksiądz hostię w czasie podniesienia. Zaczynał rozumieć, że jedynym, co mu jeszcze pozostało jest to pożółkłe pudełko, w którym się zamknęło jego szczęśliwe dzieciństwo, kiedy jeszcze żył tata.
Włączył stare radio, bo nie mógł dłużej znieść ogarniającej go pustki. Zapachniało kadzidłem nagrzewającego się transformatora. Jakaś góralka śpiewała łapiącą za serce pastorałkę:
Oj, maluśki, maluśki, maluśki kiejby rękawicka...
Poczuł, że coraz mu trudniej swobodnie oddychać. Basetla pojękiwała płaczliwie, a dziewczyna lamentowała na góralską nutę:
Tam Ci zawsze służyły, służyły prześliczne janioły,
a tu lezys sam jeden, sam jeden jako palec goły...
a tu lezys sam jeden, sam jeden jako palec goły...
Wrzynająca się w serce góralska muzyka sprawiła, że zapomniał o czasie.
Brrr! – otrzepał się z zimna. Uniósł się ciężko z fotela i podszedł do pieca. Kafle były lodowate. Zajrzał w palenisko, gdzie na wygasłym ruszcie wiatr buszujący w kominie rozdmuchiwał resztki siwego popiołu. Nie ma, co rozpalać, a drzewko ubiorę jutro, pomyślał i raptem poczuł się tak bezradny jak ten „maluśki kiejby rękawicka”.
I wtedy radiowy spiker zapowiedział piosenkę Ewy Demarczyk, dedykowaną wszystkim spędzającym wigilijny wieczór w samotności. Rozległy się ciche dźwięki fortepianu i kwilenie smutno zawodzących skrzypiec. Krakowska Czarna Madonna pocieszała samotnych i opuszczonych do przepięknej muzyki napisanej przez wczorajszego Jubilata:
Był sobie skrzypek Hercowicz
Co grał z pamięci jak z nut.
Z Schuberta on umiał zrobić –
No brylant, no istny cud.
Dzień w dzień od świtu po wieczór,
Zgraną jak talia kart,
Tę samą sonatę wieczną
Wciąż pieścił jak jaki skarb.
I co pan, panie Hercowicz?
Za oknem ciemność i śnieg...
Dałbyś pan spokój, Sercowicz!
Takie jest życie, nie?...
„Dałbyś pan spokój, Sercowicz!” – mruknął tępo pod nosem. Dowlókł się do łóżka i zapadł w sen przepełniony niebiańską muzyką.
Bardzo serdecznie dziękuję Ci drogi Jubilacie żeś swoją muzyką ożywił wczoraj to piękne wspomnienie. Ech! Ta nasza młodość! Uleciała gdzieś bezpowrotnie. Za szybko! O wiele za szybko!
Krzysztof Pasierbiewicz
(nauczyciel akademicki)
Więcej czytaj:


Komentarze
Pokaż komentarze (4)