Kierunki polityki rodzinnej Polski na tle rozwiązań w państwach

Współczesna Europa doświadcza znaczących przemian społecznych. Następują one w sferze kultury, wyznawanych wartości i obyczajowości. Ludzie mają poczucie dużej niezależności i samowystarczalności, co w znacznej mierze zawdzięcza się stabilnej sytuacji politycznej w państwach Unii Europejskiej. W ostatnich dekadach nie było tam wojen, ani burzliwych rewolucji a proces transformacji ustrojowo-gospodarczej w byłych państwach socjalistycznych przebiegał w dość harmonijny sposób. Dało to ludziom poczucie bezpieczeństwa, które w państwach zachodnioeuropejskich było potęgowane przez  długotrwały okres rozwoju gospodarczego, który przyczynił się tam do znaczącej poprawy warunków życia. Życie w warunkach pokoju doprowadziło do rozluźnienia relacji pomiędzy obywatelami a państwem, osłabiło autorytet władzy państwowej. Zmniejszył się wpływ Kościoła, związków religijnych i innych autorytetów moralnych na życie ludzi, którzy zaczęli coraz bardziej porzucać tradycyjne zakazy i zasady, zaś w ich życiu większego znaczenia nabrała konsumpcja i dążenie do wygody.

Z powyższych przemian wynikają i współwystępują z nimi przeobrażenia demograficzne, które obejmują ewolucję zachowań ludzi w dziedzinie zakładania rodzin i posiadania potomstwa. Zmianom ulega także pojmowanie ról płciowych w kwestii życia zawodowego i rodzinnego. Procesy te nie tylko stanowią przedmiot badań socjologów i demografów, ale również są ważnym przedmiotem zainteresowania władz państwowych, w tym organów odpowiedzialnych za prowadzenia polityki społecznej. Rządy państw członkowskich widzą potrzebę zajęcia się sprawami związanymi z kwestiami rozrodczości i życia rodzinnego i już od wielu lat podejmują konkretne działania, które dotyczą sytuacji dziecka i rodziny. W każdym państwie sprawy te stanowią przedmiot publicznych debat a rządy przy pomocy różnych instrumentów próbują w sposób bezpośredni lub pośredni wpływać na warunki życia rodziny. Działania te noszą nazwę polityki rodzinnej.

W niniejszej pracy opisane przeze mnie zostały kierunki polityki rodzinnej w kilku państwach należących do Unii Europejskiej i na tle stosowanych tam rozwiązań przedstawione rozwiązania przyjęte w Polsce. W trakcie jej lektury czytelnik może zauważyć, że każde z opisanych państw kieruje się odmiennymi wartościami i realizuje odmienne cele, różnice występują również w intensywności działań i instrumentach wykorzystywanych do ich realizacji.

Opisałem współczesne trendy demograficzne i przedstawiłem,  jaki wpływ będą one miały na rozwój gospodarczy, poziom życia ludzi i przyszłość społeczeństw.  Przedstawiłem także powiązania pomiędzy zmianami demograficznymi i ewolucją w sferze kultury i obyczajowości. Na podstawie tej pracy można wywnioskować, że państwa Unii Europejskiej odczuwają wyraźny niepokój związany z zachodzącymi zmianami i szukają rozwiązań, które zahamują niekorzystne ich zdaniem procesy.