W Stanach Zjednoczonych w ramach False Claims Act osoba, która pomaga ujawnić wyłudzenia pieniędzy publicznych, może otrzymać od 15 do 30% odzyskanej kwoty.
W Wielkiej Brytanii HMRC uruchomiło w 2025 roku wzmocniony program nagradzania informatorów. W przypadku poważnych oszustw podatkowych nagroda może wynosić od 15 do 30% odzyskanego podatku.
Dlaczego nie rozważyć podobnego rozwiązania w Polsce?
Proponowany system mógłby opierać się na kilku zasadach:
Kto zgłasza? Każdy obywatel, niezależnie od tego, czy jest pracownikiem danej instytucji.
Co zgłasza? Korupcję, wyłudzenia, zmowy przetargowe i poważne nadużycia finansowe.
Kto weryfikuje? Niezależny organ kontrolny, a nie sam zgłaszający.
Kiedy przysługuje nagroda? Dopiero po potwierdzeniu nieprawidłowości i odzyskaniu pieniędzy lub udokumentowaniu rzeczywistych oszczędności.
Ile wynosi nagroda? Określony procent odzyskanej kwoty, z odpowiednim limitem maksymalnym.
Jak zapobiegać nadużyciom? Ochrona zgłaszających, kontrola dowodów i odpowiedzialność za świadomie fałszywe oskarżenia.
Nie chodzi o stworzenie systemu powszechnego donosicielstwa. Chodzi o to, żeby obywatel, który pomaga państwu wykryć poważne nadużycie i odzyskać publiczne pieniądze, miał również swój udział w korzyściach z tego wynikających.
Szara strefa, wiele korporacji - wszyscy oni nie składają się solidarnie na zakup dronów i czołgów, na edukacje i szpitale (zadłużone po uszy). Pięknie mówi o tym Rafał Brzoska z InPostu w zakresie firm kurierskich.
Może w Polsce potrzebne jest nowe narzędzie prawne? Czyli zachęta finansowa.



Komentarze
Pokaż komentarze (3)