Zbyszek Zbyszek
73
BLOG

Doktrynerzy

Zbyszek Zbyszek Rozmaitości Obserwuj notkę 1

Co rusz w przestrzeni publicznej spotykam się z osobami, które żarliwie optują za jakąś tam wizją, programem czy rozwiązaniem, które w ich przekonaniu znacząco poprawią życie społeczne, uszczęśliwią ludzi, zapobiegną zbliżającej się katastrofie kraju i państwa (wybrać dowolne).

Zazwyczaj proponowane rozwiązanie ma swoją nazwę, jest jasno sformułowane i jedyne czego potrzeba to wdrożyć je wreszcie w życie. Bywa tak oczywiście, że rozwiązanie to w życiu - nigdzie nie jest wdrożone, albo wdrożone jest ale jego rezultaty wcale nie świadczą o tym, że wskutek niego właśnie szczytne cele zostały osiągnięte.

Nazwy tych rozwiązań, wizji, programów to np. "wolny rynek", "liberalizm", "socjalizm", "JOW" czy inne. Bynajmniej nie sytuują się one po jakiejś konkretnej stronie światopoglądowej. Cechą charakterystyczną ich jest to, że zwolennik "doktryny" jest przekonany, że uchwycił intelektualnie taką zasadę organizacji życia, do której życie trzeba dostosować.

"Nawiedzony" wie, że istnieje sformułowany zbiór rozwiązań organizacyjnych, który wdrożony w praktyce da te wszystkie wspaniałe spodziewane efekty. Postrzegane zaś przez niego zło, jest dowodem na słuszność wyznawanego przez niego "systemu" albo "rozwiązania", bo jasno widzi, że przedmiot jego afektacji wdrożony nie został i jest po prostu źle!

Aprioryczne przekonanie o tym, iż posiada się sformułowaną i określoną receptę na przyszłe i obecne zdarzenia życiowe, na społeczne i indywidualne życie ludzi, jest - jak myślę - przyczyną wielu nieszczęść.

Zwolennicy tych przekonań wyznając pewną doktrynę przyjmują postawę demiurgów ludzkości. Postawie, która rozwiązania buduje w relacji do konkretnych napotykanych zjawisk czy problemów, przeciwstawiają postawę, która rozwiązania już zna! Tylko opór przeciwników tego rozwiązania trzeba ostatecznie pokonać, gdyż owi przeciwnicy są powodem braku postępu, albo pogrążania się, albo wszystkiego zła po trochu.

Z doktrynerem nie można dyskutować, gdyż doktryner niczego nie szuka. Nie jest osobą, która napotkawszy sytuację - zastanawia się co by było w takiej sytuacji najlepsze. Zastanawianie się jest dla doktrynera obce. Doktryner zajmuje się walką o doktrynę, rozmowa więc z nim sprowadza się do rozstrzygania kto "zwycięży w dyskusji", nie zaś "jaka jest prawda" czy "co będzie najlepsze".

Jeśli więc miałbym próbować znajdować rozróżnienia postaw ludzkich w sprawach społecznych czy politycznych, to nie prowadziłbym rozróżnienia na prawicę i lewicę, tylko na doktrynerów i pragmatyków.

Pragmatyk nie wie z góry, jakie w konkretnych sytuacjach rozwiązania będą najlepsze. Pragmatyk dopuszcza, że doktrynerzy mogą mieć rację, ale jest niechętny przyjmowaniu z góry założonej sztampy. Pragmatyk wie, że życie jest bogatsze niż ludzkie założenia i musi istnieć pole do elastycznego odpowiadania na niesione przez życie sytuacje. Ostatecznie pragmatyk poświęca wiele uwagi wnioskom z doświadczenia, odrzucając aprioryczne postulaty i wyjaśnienia o wypaczeniach i odchyleniach od słusznego kierunku.

Pragmatyk ma swoje preferencje i wartości, ale w odróżnieniu od doktrynera nie zna z góry sposobu za pomocą którego można by te wartości osiągnąć. Pragmatyk sposoby wynajduje stale i stale zmienia starając się dopasować je najlepiej do życia i rzeczywistości.

Doktrynerstwo wydaje się dziś święcić tryumfy w masowym również myśleniu. Jest bowiem doskonałym narzędziem z głębszego myślenia zwalniającym. "Doktryner wtórny" ma ten komfort, że zawsze wie że ma rację, wystarczy mu jedynie wyznawać doktrynę promowaną przez innych bez żadnych wątpliwości. Racją bytu doktrynera jest obrona jego doktryny, czym by się stał gdyby się okazało, że jest to pogląd błędny?

Doktrynerstwo jest pójściem za pokusą. Pokusą posiadania pełni racji, pokusą posiadania pełni wiedzy o tym jakie są lub powinny być powszechnie obowiązujące zasady życia. Doktrynerzy nie cierpią wyjątków od doktryny, zupełnie inaczej niż życie, które zdaje się tak wyjątkowe, że tylko się nim zachwycać.

Pozostaje mieć nadzieję, że rozdymane ego, atawistyczne myślenie i pragnienie posiadania racji, nie przesiąkną do wszystkich głów i myślenie wolne i krytyczne nie zaginie w doktrynalnej powodzi dzisiejszej społecznej rzeczywistości.

Zbyszek
O mnie Zbyszek

http://camino.zbyszeks.pl/  Kopia twoich tekstów: http://blog.zbyszeks.pl/2068/kopia-bezpieczenstwa-salon24-pl/

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (1)

Inne tematy w dziale Rozmaitości