Wybory to najistotniejsza decyzja obywateli, to ich najważniejsze prawo, to narzędzie dzięki któremu konstruują kształt państwa w którym żyją, miasta w którym mieszkają, to akt w którym ustanawiają legalną władzę.
Powstaje pytanie z pozoru trywialne, czym kierują się obywatele w akcie wyboru. Co powoduje nimi, że wybierają bardziej tę niż tamtą osobę, jakie kryteria biorą pod uwagę przy rozstrzyganiu tak ważnych przecież kwestii.
Od razu nasuwają się dwie odpowiedzi na postawione pytanie. Po pierwsze wyborcy kierują się cechami osobistymi i walorami kandydata. Po drugie zaś decydują kogo poprzeć biorąc pod uwagę jego program, czyli sformalizowany w jakiś sposób zapis zamierzeń i kierunków działania.
Decyzje wyborców w Warszawie zdają się jednak zadawać kłam takim odpowiedziom. Oto bo wiem w tym dość kosmopolitycznym jak na polskie warunki mieście, wygrywa przykładna żona, matka i katoliczka z niewierzącym inteligentem żyjącym w wolnym związku.
Teza, że cechy osobiste Hanny bardziej odpowiadają Warszawiakom niż cechy Czesława wydaje się być całkowicie fałszywa. Warunkiem pewnego zwycięstwa w Warszawie nie jest udział w ruchu "Światło Życie" ani posiadanie wnuków.
A więc program. Warszawiacy poddali analizie program Hanny i wyszło im, że jest dwa razy bardziej merytoryczny niż program Czesława. Tak to musiało być. Musiało bo przecież - nie mogło. Czego jak czego ale merytoryczności Bieleckiemu odmówić się nie da. Dlaczego zatem on - tak "tragicznie" przegrał a na tak zdecydowanie wygrała (w pierwszej turze ?).
Co spowodowało, że dwa razy więcej Warszawiaków podjęło decyzję o poparciu pani Waltz a ledwie jedna czwarta pana Bieleckiego.
Być może chodzi o skojarzenie z partiami politycznymi. Już nie cechy i walory osobiste ani program był brany pod uwagę przez wyborców ale jaka partia wspiera kandydata? Ponieważ PO wspierało Hannę to dostała dwa razy więcej głosów niż kandydat wspierany przez PiS.
Czy gdyby w Warszawie startował Henryk Tasiemiec Fokstrot to poparcie PO zapewniłoby mu zwycięstwo? Pewnie nie w każdych warunkach, ale gdyby jakiś karygodnych błędów nie popełnił, to wygrałby równie pewnie jak Hania.
Co jednak z kandydatami bezpartyjnymi. Przecież wielokrotnie zdobyli oni miejsca, zostawiając pobitych w polu kandydatów zarówno z PiS jak i PO. Otóż wypada zauważyć, że Ci bezpartyjni zwycięzcy to nie są nowi kandydaci, tylko starzy urzędnicy. To osoby, które już miastem kierowały (zazwyczaj).
Nie ma fali nowych bezpartyjnych kandydatów którzy zwyciężają w miastach. Jest fala starych bezpartyjnych (już?) prezydentów i wiceprezydentów, którzy znajdują poparcie wyborców.
Ostatecznie dochodzę do wniosku, że ludzie głosują z przyzwyczajenia. Mają w nosie (żeby nie powiedzieć dosadniej) programy kandydatów. Mają w głębokim poważaniu ich walory osobiste (Olsztyn?). Mają w ogóle te wybory w nosie a idą bo tak ładnie i obywatelsko jakoś się robi.
Przyzwyczajają się do rzeczywistości. Nie lubią wstrząsów. Nie pragną zmian. Kto lubi zmieniać pracę? Kto lubi zmieniać miejsce zamieszkania? Zmiana to zawsze stres. Cenimy stabilizację. Więc właściwie, obojętne obywatelowi jest jaka jest władza, byle jakoś to było bez żadnych niespodzianek.
Winston Churchill powiedział kiedyś o demokracji, że to fatalny ustrój ale pozostałe są jeszcze gorsze. Szkoda że pomija się jego inną sentencję, a mianowicie, że najlepszym argumentem przeciw demokracji jest pięć minut rozmowy z potencjalnym wyborcą.
Być może w sumie jedno nie przeczy drugiemu, zaś cała demokracja jest męczącą nieco zabawą, którą ludzie odgrywają raz ze społecznego przymusu (tak wypada), dwa by dać wyraz przekonaniu - dajcie mi święty spokój.
Ci, którzy apelują, spodziewają się i oczekują, mogą mieć mylne pojęcie co do procesów decyzyjnych obywateli i niepotrzebnie się szarpią gdy można napić się piwa albo obejrzeć dobry mecz. O przepraszam - herbaty.



Komentarze
Pokaż komentarze (1)