15 czerwca 1977 r.
Czy dekalog, etyka, to mądrość ludzkich pokoleń ujęta w formę przekazów, przepisów, „napisanych” przez zbiorowe sumienie, to mądrość zrodzona i ulepszana z doświadczeń i obserwacji przekazywanych z pokolenia na pokolenie, umożliwiająca rozwój rodzaju ludzkiego i zabezpieczająca go przed upadkiem i katastrofą? Czy są one „napisane” przez naturę i doświadczenie człowieka, czy są one nadane przez Boga? Czy taka sama etyka dotyczy każdej ludzkiej istoty, niezależnie od jej stopnia rozwoju i czasu w jakim żyła? Co to jest sumienie? Czy człowiek z nieucywilizowanego plemienia, zabijający wroga ma wyrzuty sumienia, czy żałuje swego czynu dokonanego w złości, w chwilach nienawiści, czy może jest z tego dumny? Czy tzw. obiektywne zło, czy dobro definiowane przez nas jest złem i dobrem również dla niego? Czy jest ono definiowane, określane wciąż na nowo? Czy sumienie jest uwarunkowane przez otoczenie, przez cywilizację, czy jest ono pierwotne, boskie, zakodowane w człowieku i może być jedynie wyciszone, wytłumione, znieczulone? Czy dla człowieka pierwotnego liczyło się tylko wąsko pojęte dobro własne, czy myślał również o dobru innych? W jakich procesach powstają systemy wartości? W jakim stopniu ludźmi kierują atawistyczne odruchy, takie jakie kierują choćby zwierzętami, które dbają o swoje stado, a w jakim świadomość dobra i zła? Czy za ludzi kalkuluje natura, czy kalkulują oni sami? Czy gdyby wyodrębniono grupę dzieci nieobarczonych doświadczeniami rodziców i odosobniono od reszty społeczeństwa wykształciłyby one w sobie znane nam wartości i zachowania? Prawa, którymi kierują się społeczności odpowiadają poziomowi ich rozwoju, ale czy podstawy na których się one opierają są podyktowane tylko potrzebą przetrwania, czy są one niewzruszone, boskie? Czy to, że ludzie tworzą, kształtują, rozwijają sumienie jest naturalną konsekwencją tego, że są oni powołani przez Boga do kształtowania i rozwijania siebie i świata, do rozwijania swego ducha, swojej boskości?
http://www.zdzislawdzialecki.republika.pl/index.html
Komentarze
Pokaż komentarze