Nabici w system kaucyjny. Większość z nas chce powrotu do normalności z butelkami

System kaucyjny w Polsce 

System kaucyjny w Polsce obowiązuje od 1 października 2025 r. Jego celem jest zwiększenie poziomu recyklingu i ograniczenie liczby odpadów trafiających do środowiska. Mechanizm polega na doliczaniu kaucji do ceny napojów sprzedawanych w wybranych opakowaniach. Konsument odzyskuje ją po zwrocie pustej butelki lub puszki.

Obowiązujące stawki kaucji wynoszą 50 groszy za plastikowe butelki do 3 litrów oraz puszki metalowe do 1 litra, 1 zł za szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra. Zwrot opakowań możliwy jest w punktach zbiórki lub w sklepach uczestniczących w systemie. 

Zobacz także"Zawodowi zbieracze" pod butelkomatami. Nowy trend i zmora dla kolejkowiczów

IBRiS: Polacy krytycznie o systemie kaucyjnym

Z badania IBRiS dla "Rzeczpospolitej” wynika, że bilans opinii o funkcjonowaniu systemu jest zdecydowanie negatywny. 30,3 proc. ankietowanych ocenia jego działanie jako „złe”, a kolejne 20,2 proc. jako „bardzo złe”. Łącznie oznacza to, że ponad połowa respondentów ma krytyczne zdanie o nowym mechanizmie. Pozytywne oceny są zdecydowanie rzadsze. System jako „dobry” oceniło 22,8 proc. badanych, natomiast „bardzo dobry” – jedynie 4,8 proc.

Mimo upływu kilku miesięcy od wdrożenia system nie zdobył szerokiej akceptacji społecznej. Trudno się dziwić - przed butelkomatami w wielu punktach kraju tworzą się kolejki, a ludzie przychodzą do sklepów z siatami wypełnionymi butelkami i puszkami. Zamiast gotówki w dużych sklepach otrzymujemy bon do wykorzystania w placówce handlowej. Na domiar złego puszek i butelek nie można zgniatać, co oznacza trzymanie śmieci w domu aż do wizyty w butelkomacie.  

Zobacz takżeLecisz w zagrożone konfliktem miejsca? Zapłacisz za ewakuację - nowy pomysł

Prawie połowa Polaków nie oddaje opakowań

Badani zostali zapytani także o to, jak często oddają plastikowe opakowania objęte kaucją. Z deklaracji respondentów wynika, że 21,9 proc. zwraca je często, 24,4 proc. robi to rzadko, 48,1 proc. nigdy nie korzysta z mechanizmu zwrotu. Czyli niemal połowa ankietowanych pozostaje poza systemem, mimo że został on wprowadzony w całym kraju.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie zgadza się z krytyczną oceną wynikającą z badania. Resort podkreśla, że system kaucyjny funkcjonuje prawidłowo, a pojawiające się negatywne opinie są efektem nagłaśniania pojedynczych problematycznych sytuacji. Według przedstawicieli resortu przypadki trudności ze zwrotem opakowań mają charakter incydentalny i nie odzwierciedlają rzeczywistego działania systemu w skali całego kraju.

Badanie opinii publicznej zostało przeprowadzone przez pracownię IBRiS w dniach 30–31 stycznia na ogólnopolskiej próbie 1073 osób. 

Zobacz takżeSAFE 0 proc. - co zawiera projekt? Tak prezydent i NBP chcą uniknąć unijnych pożyczek

Fot. Butelkomat/PAP

Red.