Pompy ciepła wracają do łask, ale brakuje urządzeń

Tego dowiesz się po przeczytaniu artykułu: 

• Ile gazu pozwoliły zaoszczędzić pompy ciepła w Chinach, Europie i Japonii
• Ile urządzeń sprzedano w Europie w 2025 r. i jak na tym tle wypada Polska
• Dlaczego tylko 18 tys. z 72 tys. pomp kupionych w Polsce miało dofinansowanie
• O ile obecne tempo instalacji rozmija się z ambitnym wariantem polskiego planu klimatycznego

Globalna skala oszczędności gazu

Rachunek za ubiegły rok wypadł imponująco. W Chinach pompy ciepła pozwoliły zaoszczędzić 25 mld metrów sześciennych gazu, czyli 35 proc. całej konsumpcji tego paliwa przeznaczanej na ogrzewanie budynków. W Europie oszczędność sięgnęła 20 mld metrów sześciennych, co odpowiada 10 proc. gazu zużywanego do ogrzewania. Japonia zamknęła zestawienie wynikiem 6 mld metrów sześciennych, ale w jej przypadku to również 35 proc. paliwa idącego na ciepło.

Zobacz takżeOd dziś dużo taniej na stacjach. Orlen pokazał pylon: "I cyk"

Międzynarodowa Agencja Energetyczna szacuje, że w 2024 r. pompy ciepła pokrywały 5 proc. globalnego zapotrzebowania na ciepło i 12 proc. zapotrzebowania w samym segmencie ogrzewania. Globalne moce produkcyjne wyniosły wtedy około 145 GW rocznie. Największą częścią tego tortu, blisko 35 proc., dysponowały Chiny, przed Stanami Zjednoczonymi z 25 proc. i Unią Europejską z 20 proc. Rynek urządzeń grzewczych przesuwa się więc w tę samą stronę co produkcja paneli fotowoltaicznych i ogniw.

Europa kupuje coraz więcej 

W 2025 r. w 21 krajach Europy sprzedano 2,9 mln pomp ciepła na potrzeby gospodarstw domowych. To o 13 proc. więcej niż rok wcześniej, jak wynika z danych European Heat Pump Association. Łącznie w tych krajach pracuje już około 30 mln urządzeń.

Efekt finansowy tej skali liczony jest w miliardach. Wyniki badania wskazują, że europejskie gospodarstwa domowe zaoszczędziły dzięki pompom ciepła około 10 mld dolarów na paliwach kopalnych, przede wszystkim na gazie ziemnym. Każde kolejne urządzenie to jednocześnie ubytek popytu na surowiec, który przez ostatnie lata bywał w Europie narzędziem nacisku politycznego. 

Polska odbija, ale bez dotacji

Polski rynek zachował się w 2025 r. odwrotnie niż europejski. Sprzedano 72 tys. pomp ciepła, czyli mniej niż rok wcześniej. Odbicie przyszło dopiero w tym roku: w pierwszym półroczu do dystrybucji trafiło około 36 tys. urządzeń, o 18 proc. więcej niż przed rokiem, a w drugim kwartale dynamika sięgnęła 22 proc. Najszybciej rosną pompy gruntowe, o 57 proc., choć w liczbach bezwzględnych to wciąż tylko 4 tys. sztuk. Szacunki Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła mówią o wyniku rocznym w okolicach 85 tys.

„Wyniki pierwszego półrocza pokazują, że polski rynek pomp ciepła wraca do wzrostów. Szczególnie cieszy poprawa w głównym segmencie urządzeń do ogrzewania budynków oraz bardzo wysoka dynamika wzrostu gruntowych pomp ciepła", mówi Paweł Lachman, prezes PORT PC. Do rekordu wciąż jednak daleko, bo w 2022 r. sprzedano w Polsce 203,3 tys. pomp ciepła. 

Obejrzyj najnowszy odcinek podcastu Algorytmy Władzy w Salon24:

Ciekawsze jest to, kto za te instalacje płaci. Z 72 tys. urządzeń sprzedanych w 2025 r. tylko 18 tys. trafiło do odbiorców ze wsparciem programów „Moje Ciepło" i „Czyste Powietrze". Reszta kupujących poradziła sobie bez publicznych pieniędzy. Powodem były zmiany w konstrukcji „Czystego Powietrza", wprowadzone po to, by ukrócić nadużycia. Wśród nich znalazł się obowiązkowy audyt energetyczny przy kompleksowej termomodernizacji, wymóg wpisania konkretnego modelu na listę zielonych urządzeń i materiałów oraz zawieszenie programu w październiku 2024 r. Nabór wznowiono dopiero 31 marca 2025 r., a okres przejściowy pchnął część konsumentów do zakupu bez dofinansowania.

Od 20 lipca tego roku program działa na nowych zasadach. Maksymalne kwoty jednostkowe wzrosły o 10 proc., czas na rozliczenie zaliczki wydłużono ze 120 do 180 dni, a krąg uprawnionych poszerzono o osoby, które nabyły dom przez zasiedzenie lub w darowiźnie od rodziców. Na pompę powietrzną można dostać od 12,6 tys. do 35,2 tys. zł, na gruntową nawet 45 tys. zł, w zależności od poziomu dofinansowania. Budżet naboru to 10 mld zł.

Dystans do celów klimatycznych 

Na koniec 2024 r. w polskich domach pracowało 745 tys. pomp ciepła. Po doliczeniu sprzedaży z ostatnich kwartałów liczba ta sięga dziś około 855 tys. urządzeń. Tempo przyrostu jest stabilne, ale nie robi wrażenia na tle zapisów Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu. 

Zobacz takżeGiga-Maryja góruje nad Polską. Pobiła Świebodzin i Rio

Ambitniejszy wariant tego dokumentu, oznaczony jako With Additional Measures, zakłada 1,6 mln pomp ciepła w budynkach mieszkalnych w 2030 r. i 3,3 mln w 2040 r. Analitycy rynku uważają, że przy obecnej dynamice realniejszy jest scenariusz With Existing Measures, czyli około 1,16 mln urządzeń w 2030 r. i 2,6 mln dziesięć lat później. Różnica między tymi wariantami to niemal pół miliona instalacji w perspektywie czterech lat. Domknięcie takiej luki wymagałoby albo trwałego przyspieszenia sprzedaży, albo systemu wsparcia, który przestanie działać skokowo.

Ważne pytania i odpowiedzi dotyczące pomp ciepła

Ile pomp ciepła jest w Polsce?

Około 855 tys. urządzeń w budynkach mieszkalnych. Na koniec 2024 r. było ich 745 tys.

Ile wynosi dotacja na pompę ciepła w 2026 r.?

Od 12,6 tys. do 35,2 tys. zł na pompę powietrzną i od 18 tys. do 45 tys. zł na gruntową, w zależności od poziomu dofinansowania w programie „Czyste Powietrze".

Czy program Czyste Powietrze działa w 2026 r.?

Tak. Od 20 lipca 2026 r. obowiązują nowe zasady: wyższe kwoty jednostkowe, 180 dni na rozliczenie zaliczki i szerszy krąg uprawnionych. Budżet naboru wynosi 10 mld zł.

Ile pomp ciepła sprzedaje się w Polsce rocznie?

W 2025 r. było to 72 tys. sztuk. Prognoza na 2026 r. mówi o około 85 tys. Rekord padł w 2022 r. i wyniósł 203,3 tys.

Tomasz Wypych

Fot: Montaż pompy ciepła / East News