Z artykułu dowiesz się:
- Kiedy nowe przepisy ws. niepełnosprawnych wejdą w życie
- Jakie koszty programu szacuje rząd w ciągu dziesięciu lat
- W jakim wymiarze godzinowym będzie przyznawana asystencja osobista
- Dlaczego środowiska osób niepełnosprawnych krytykują próg 80 punktów potrzeby wsparcia
Nowe zasady asystencji. Kto otrzyma pomoc?
Ustawa została uchwalona jednogłośnie przez Sejm 18 września, a Sejm przyjął poprawki Senatu 22 października. Wcześniej asystencja była realizowana w ramach czasowych programów. Z asystencji od 2028 r. będą mogły korzystać osoby w wieku od 18 do 65 lat, które mają ostateczną decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na co najmniej 80 punktów. Wymiar asystencji dla dorosłych wyniesie od 20 do 240 godzin miesięcznie. W okresie przejściowym maksymalny limit wyniesie 200 godzin w 2028 r. i 220 godzin w 2029 r.
Usługa będzie świadczona na podstawie trójstronnego kontraktu zawieranego między osobą korzystającą z asystencji, asystentem i realizatorem. Kontrakt gwarantuje asystentom m.in. 26 dni płatnego urlopu oraz okres wypowiedzenia. Stawka wynagrodzenia asystenta wyniesie od 49 do 55 zł brutto za godzinę, zależnie od zakresu potrzeb osoby wspieranej, z możliwością waloryzacji przez Radę Ministrów. Asystent pomoże w codziennych czynnościach, takich jak samoobsługa czy zakupy, a także w dojazdach do pracy, szkoły i wizytach u lekarza. Po odbyciu specjalistycznego szkolenia wykona także wybrane czynności medyczno-pielęgnacyjne.
Równolegle rząd przygotowuje projekt nowelizacji ustawy o świadczeniu wspierającym. Prace nad nim przyspieszyła śmierć 18-letniej Hani, chorej na agresywnego raka, która zmarła przed zakończeniem procedury ubiegania się o świadczenie.
Pół miliona beneficjentów i 50 mld złotych
Z systemu docelowo skorzysta około 100 tysięcy osób z niepełnosprawnościami, a jego efekty odczuje około pół miliona członków ich rodzin. Organizacja i realizacja asystencji będzie zadaniem zleconym powiatom, które mogą realizować je samodzielnie lub powierzyć m.in. organizacjom pozarządowym. Koszt realizacji ustawy w perspektywie dziesięciu lat ma wynieść 50 miliardów złotych – według wyliczeń pełnomocniczki rządu ds. osób niepełnosprawnych Moniki Sikory.
Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk chwaliła znaczenie podpisu prezydenta w poście na platformie X. – To pierwsze ustawowe rozwiązanie gwarantujące usługi asystenckie w Polsce – narzędzie, dzięki któremu osoba z niepełnosprawnością decyduje, w czym i kiedy potrzebuje wsparcia. Państwo polskie zmienia dzisiaj podejście z 'zaopiekujemy się Tobą' na 'pomożemy Ci żyć tak, jak chcesz' – napisała.
We wrześniu Sejm jednogłośnie uchwalił projekt, o czym pisaliśmy w tekście Przełom w Sejmie. Ustawa o asystencji przyjęta jednogłośnie.
Fala krytyki. Opiekunowie i niepełnosprawni wytykają błędy
Podpisanie ustawy nie uspokoiło nastrojów wśród zainteresowanych. Najwięcej kontrowersji budzi wysoki próg kwalifikacyjny, ustalony na poziomie 80 punktów w skali potrzeby wsparcia. Przedstawiciele organizacji osób niewidomych i głuchych wskazywali, że taki wymóg wykluczy ich z asystencji, ponieważ uzyskują zazwyczaj 50–60 punktów.
– To zbyt wysoki pułap, który wykluczy wiele osób, np. niewidomych i głuchych. Z projektu wynika, że będą mogły zdobyć maksimum 78 punktów. Mało kto się więc na pomoc załapie.
– W tej wersji ustawa nie powinna wejść w życie. Najlepiej byłoby zmienić ten projekt. Jeśli projekt przejdzie w takim kształcie, to mam nadzieję, że zawetuje go prezydent. Będę mu za to wdzięczny – mówił pan Piotr, osoba niedowidząca ze znacznym stopniem niepełnosprawności, w wypowiedzi sprzed kilku tygodni dla "Gazety Wyborczej”. Sejm odrzucił poprawki prezydenckie oraz identyczne poprawki Prawa i Sprawiedliwości, które zakładały objęcie wsparciem osób powyżej 65. roku życia oraz osób z wynikiem od 70 do 79 punktów.
Drugim punktem zapalnym jest termin wejścia ustawy w życie – 2028 r., czyli rok później, niż pierwotnie planowano. Jednocześnie, według medialnych informacji o projekcie planu finansowego rządu na 2027 r., na asystencję osobistą i opiekę wytchnieniową przeznaczono by o prawie pół miliarda złotych mniej niż w 2026 r., co może oznaczać utratę wsparcia dla 34 tys. osób i ich opiekunów.
Na ten problem zwrócił uwagę członek Rady ds. Osób z Niepełnosprawnościami przy Prezydencie RP Paweł Wdówik w rozmowie z Newsmax Polska. – Rząd sprytnie uchwalił ustawę o asystencji osobistej w taki sposób, żeby weszła dopiero w 2028 roku i równocześnie ściął pieniądze na programy, które funkcjonują od 2020 roku – wskazał Wdówik.
Fot. East News
Red.




Komentarze
Pokaż komentarze (9)