Astronomia plastyczna II (7) – iluzjonizm

ASTRONOMIA PLASTYCZNA JAKO TECHNIKA W ASTRONOMII
AKADEMIZM SZTUKI

Astronomia plastyczna jako technologia, narzędzie i swoisty wynalazek mieści się – niczym gatunek biologiczny lub dziedzina wiedzy – na swego rodzaju drzewie genealogicznym nauki i techniki.

A więc wywodzi się ona z ilustracji w podręcznikach naukowych i popularnonaukowych. Czasem odbiorcy obrazu astronomii plastycznej pytają co on symbolizuje. Jego funkcja jest jednak inna – on nic nie symbolizuje, tak jak nic nie symbolizuje rysunek wymarłej ważki, ślimaka, pradawnej paproci czy przodka dinozaura. Jednak istnieje pewne umiejscowienie tej dziedziny wśród nauk kulturowo-artystycznych.

Chodzi o sztukę realistyczną i iluzjonistyczną typu panoramicznego, cirkoramicznego i trójwymiarowego filmu. Niektórzy krytycy sztuki uważają, że żaden kierunek w malarstwie nie miał ambicji, aby malować obrazy „jak żywe”. Tu teoretycy sztuki się mylą. Takim kierunkiem były np. realizm i akademizm. Pisze o tym np. Maria Poprzęcka w „Akademizmie”, wskazując, że rodowód z akademizmu mają superprodukcje filmowe typu „Spartakusa”, „Kleopatry” czy „Biblii”. Poza tym warsztat akademicki nakazywał malować tak, aby obraz był możliwie najbardziej plastyczny i przemawiający do wyobraźni – rzetelny jako rzemiosło, jako kopia natury podobny do oryginału, oddający piękno prawdziwych figur.

Porównując astronomię plastyczną do akademizmu, podobnie jak on odwołuje się ona do emocji, wyobraźni, ma za cel poruszyć widza i stworzyć okazję do namacalnego uczestnictwa w jakimś znaczącym, przejmującym wydarzeniu; dba też o formę i szczegół obrazu. W odróżnieniu zaś od np. powyższych typów filmów, astronomia plastyczna jest częścią nauki i tematycznie jest związana tylko z kosmosem i astronomią.

WŁADCA

Dziewczyna szła uparcie wzwyż. Droga była wyjątkowo trudna. Wszędzie uskoki, rozpadliny, zapierające dech urwiska. Gładkie głazy, groźne i pełne pułapek kamienne ściany i granie. Tak. Było niebezpiecznie. Jednak dziewczyna szła, wciąż wdrapywała się odważnie ku górze, traktując jednak wszystko jako dobrą zabawę. Miała jednak cel. Cel był sprecyzowany i jasny. Dowiedziała się bowiem o jednej rzeczy. Na szczycie mieszkał on. Uważany był za drapieżne zwierzę. Zwierzę legendarne i tajemne, niczym egipski skarabeusz. Jednak istniała pewna legenda. Legenda głosiła, że ten, kto spotka i dotknie go, będzie miał szczęśliwy najbliższy rok…

Dziewczyna więc wytrwale podążała na spotkanie z nim. Chodzi o pancernika ośmionożnego – owadopłaza, żyjącego w tym rejonie księżyca. Pancernik ośmionożny, niczym Zeus z Olimpu czy orzeł królewski, zamieszkały wśród skalnych turni, tu żył na szczycie góry. Pancernik ośmionożny był samotnikiem.

Nagle dziewczyna potknęła się. Zsuwając się w dół, w ostatniej chwili złapała się skały. Po chwili była już na górze. Stanęła wreszcie na odgrodzonym barierką tarasie. Wtem dotknęła go, gdy wyszedł zza wzgórza. I patrzył, wciąż na dziewczynę patrzył. Patrzył dumnym, władczym, pewnym wzrokiem…

Powyższe rysunki autora jako obraz astronomii plastycznej przedstawiają powierzchnię, formy życia i przyszłą obecność człowieka na planecie pozasłonecznej, księżycu planety pozasłonecznej (komentarz „Władca” poniżej) oraz pas planetoid i pojazd kosmiczny startujący z Ziemi.

Orka – hipotetyczna egzoplaneta w układzie gwiazdy HD 10697
Niosąc płomień Światła
Władca – egzoksiężyc planety HD 28185 B
Arka - start z Ziemi

Materiały źródłowe:

A. Osęka, „Spojrzenie na sztukę”, Wiedza Powszechna, Warszawa 1987.
M. Poprzęcka, „Akademizm”, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1980.

Tagi: hd 10697, astronomia plastyczna, hd 28185 b