ASTRONOMIA PLASTYCZNA JAKO TECHNIKA W ASTRONOMII
BEZPOŚREDNIE DOŚWIADCZENIA
Astronomia jest przede wszystkim elementem i metodą w postępowaniu poznawczo-eksploracyjno-penetrującym jako środek wyjaśnienia i gromadzenia systemu ścisłej wiedzy astronomicznej oraz doświadczania jej bardziej niż jako opowieść epicka czy dzieło z dziedziny estetyki.
Można tu wspomnieć o pewnym pokrewieństwie astronomii plastycznej z technikami popularyzacyjnymi typu planetariów czy wręcz turystyką kosmiczną. Planetarium to urządzenie lub pomieszczenie do poglądowego i dydaktycznego odtwarzania ruchów ciał niebieskich. Tutaj realizuje się pokazy obiektów kosmicznych, układu gwiazd i planet na niebie, komet, planetoid, widoków Słońca, galaktyk, widoku Ziemi z orbity, czarnych dziur, klifów na Mirandzie, wschodów Słońca na Merkurym i jaskiń na Fobosie i Deimosie. To oczywiście w ramach bardziej głębokich i pełnych demonstracji, gdyż większość planetariów jak dotąd ogranicza się do przedstawień astrometrycznych ciał niebieskich, np. jako konfiguracja gwiazd i gwiazdozbiorów (jedna z odmian planetariów to modele Układu Słonecznego).
Z kolei turystyka kosmiczna zapewnia przeżycie wrażeń związanych z nietypowymi, niecodziennymi stanami właściwymi tylko kosmosowi lub środowiskom pokrewnym, jak np. zmieniona grawitacja, przeciążenia w odpowiednich samolotach odrzutowych lub mniejsza siła ciążenia w poruszających się i opadających po krzywych balistycznych specjalnych samolotach bądź wręcz nieważkość oraz możliwość widoków całej Ziemi (loty orbitalne – na razie zrealizowane kilkakrotnie). W przyszłości możliwe będą „wakacje w hotelu orbitalnym” lub loty na orbitę bądź powierzchnię Księżyca.
Rolę swoistej „turystyki kosmicznej” pełnić mogą też różne wycieczki do ośrodków, muzeów, laboratoriów związanych z kosmosem, centrów lotów kosmicznych itp. Pewną zabawową funkcję uczestnictwa w doświadczeniach związanych z kosmosem mogą pełnić też odpowiednie parki rozrywki.
Modyfikacją bezpośrednich doświadczeń astronomicznych są doświadczenia poznawczo-przyrodnicze i popularyzacja wiedzy o kosmosie w sensie dosłownym.
Astronomia plastyczna nawiązuje do różnych form uczestnictwa w astronomii i kontaktu z kosmosem. Jedną z nich jest upowszechnianie poznawania świata. W dzisiejszych czasach demokratyzacja i docieranie „pod strzechę” nauki przybierają formy powszechnych np. wycieczek turystycznych dziewięćdziesięcioletnich emerytów na Antarktydę, do Wielkiego Kanionu w USA czy puszczy amazońskiej – taka jest też na co dzień intencja wycieczek w góry, do kopalni soli w Wieliczce, Panoramy Racławickiej czy statkiem po rzece – chodzi o bogate przeżycia świata i wrażenia fizyczne oraz duchowe. Wystawa obrazów astronomii plastycznej z ewentualnym wernisażem czy udziałem odpowiedniej posiadającej astronomiczną wiedzę osoby może pełnić funkcję podobną do powyższej.
Porównując astronomię plastyczną z bezpośrednimi doświadczeniami astronomii oraz nurtem swoistych eksperymentów przyrodniczych, jest to podobna metoda prób empirycznych. Z drugiej strony astronomia plastyczna dociera do bardziej różnorodnych bądź nietypowych nowych środowisk (np. egzoksiężyców i egzoplanet – to są często rzeczywiste obiekty), jednak mimo wszystko w mniejszym stopniu niż „nurt turystyczny” angażuje osobowość człowieka i ma na celu głównie intelektualno-edukacyjną popularyzację wiedzy o rzeczywistości pozaziemskiej i pomoc w odkryciach naukowych.
Powyższe rysunki autora jako obrazy astronomii plastycznej przedstawiają powierzchnię, formy życia i przyszłą obecność człowieka na księżycach planet pozasłonecznych.
Woda i życie – egzoksiężyc planety HD 28185 B
Pozorna biologia – egzoksięzyc planety HD 28185 B
Egzoplanetarna Europa – egzoksiężyc planety HD 10697 B
Wstępne badania egzoplanetarnej Europy – egzoksiężyc planety HD 10697 B
Materiały źródłowe:
„Człowiek i jego rakieta”, Discovery Science, stacja tv, 7.10.2004.
„Kosmos: Niezwykłe miejsce na wakacje”, Discovery Science, stacja tv, 15.06.2007.
„Turyści w kosmosie”, Planete, stacja tv, 30.12.2006.
Tagi: hd 28185 b, hd 10697 b
Zobacz galerię zdjęć:
Komentarze
Pokaż komentarze