31 obserwujących
451 notek
501k odsłon
1992 odsłony

Historia ziem Polski w czasach pogan w świetle ich obrzędowości

Wykop Skomentuj2

 

Z pracy J. Długosza:

 

"Po Lechu nastąpiła siostra jego Wanda która odrzuciwszy związki małżeńskie z Rytogarem Niemcem po odniesionem nad nim zwycięztwie, poślubiła się bogom na ofiarę i wskoczyła w Wisłę; pochowano ją w Mogile. Od jej imienia Polacy zowią się Wandalami.


Gdy obadwaj synowie Graka zeszli bezpotomnie za powszechną Polaków zgodą córce jego jedynaczce zwanej Wandą co w polskim języku znaczy wędę (hamus), rządy państwa przyznano. Tak wielkie bowiem w sercach Polaków tkwiło przywiązanie do Graka, tak świeża i przytomna pamięć cnót jego i dzielności w rozszerzeniu granic i obronie ojczyzny. Nie mało przyczyniła się do tego i urodna postać dziewicy wdzięczne i krasą ujmujące lica powaby, tak iż samym widokiem zniewalała umysły i przynęcała chęci pięknych darów przyrody hojnie uposażona wianem. Dla tego właśnie ponętnego kształtu otrzymała imię Wandy, gdy urokiem swych wdzięków jakoby wędą wszystkich przyciągała ku sobie obudzając miłość i podziwienie. Łagodna z wejrzenia, skromna z postawy, wymowna i chwytająca za serca uprzejmemi słowy, wszelakich zalet jaśniała zbiorem. Wszyscy też panowie Polscy tuszyli niewątpliwie, że książęcia jakiego znakomitego rozumem i bogactwy, któryby Polsce przyczynił wzrostu przez skojarzenie się jej przyjaźnią z postronnymi sąsiady i pany, zaślubią Wandzie dziewicy, aż do tej chwili wszystkie odrzucającej związki. I zdawało się że większa teraz liczba po siągnie do jej ręki dla samej wielkości państwa, niż wprzódy dla zachwycającej urody.

Ale Wanda odziedziczywszy królestwo ojcowskie, wzniosła w u czuciach i wielkich przymiotów niewiasta, z dumą poczuwając swoję wolność i swobodę, wszystkim zgłaszającym się o nię współzawodnikom odmawiała małżeństwa. Tak zaś szczęśliwie, roztropnie i sprawiedliwie władała krajami rzeczypospolitej, że wszystkich zdumiewała swoją czynną radą i obrotnością i głos był powszechny między ludźmi, że prawdziwie męzka w tem ciele niewieścim zamieszkała dusza gdy najpoważniejsi światłem i sędziwi mężowie postanowienia jej wielkiemi wynosili pochwałami a nieprzyjazne nawet umysły w jej obliczu składały zawiść i niechęci.

Gdy więc pod rządem i zwierzchnictwem Wandy kraj Polski zakwitał w dostatki i potęgę, Rytogar pod ówczas książę Niemiecki znakomity rodom i bogactwy, a siedzący z Polską o granicę, posłyszawszy o przymiotach Wandy dziewicy której sława rozeszła się była wszędy po świecie, w nadziei że z jej urodą pozyska razem królestwo wyprawił do niej dziewosłębów mających prosić o jej rękę aw razie odmowy pogrozić wojną. Ale gdy Wanda która w dziewiczej czystości pozostać ślubowała wysłuchawszy kilkokrotne obietnice i prośby odprawiła posłów bez skutku, Rytogar widząc że ani prośbami ani podarkami skłonić jej do małżeńskich związków nie zdoła w bolesnem uczuciu wzgardy i upokarzającej dla siebie odmowy zebrał wojsko ogromne i wkroczył z niem do Polski, aby wycisnąć przemocą to czego nie mógł prośbami.

Wanda królowa nieulękniona wojennemi groźby, kazawszy ściągnąć jak najspieszniej hufce Polskie zastępuje drogę Niemcom i wydaje pole do bitwy. Ochłonął nieco Rytogar z swego szału, a udawszy się powtórnie w prośby wolał doświadczyć jeszcze namowy niż broni. Śle zatem kilku z starszyzny swojej do Wandy czekającej w gotowości na spotkanie, bogactwa swoje wylicza ukazuje potęgę dokłada i pogróżki nie tracąc jeszcze otuchy że umysł kobiecy jakiemikolwiek środkami czy to prośbą czy groźbą potrafi złamać albo ubłagać.

Przyszliśmy -rzekli- do ciebie Wando królowo, prosząc w imieniu książęcia naszego Rytogara, abyś zezwoliła na połączenie się z nim małżeńskiemi śluby. Pozyskasz męża kwitnącego młodością, zamożnego w skarby i potęgę który w ofierze złoży ci najświetniejsze upominki, jeśli mu swojej nie odmówisz ręki, w przeciwnym razie zmusi cię do tego orężem. Ona niewiasta na schwał mężna iw stałości swej nieporuszona odpowiedziała posłom: "Czy Avasz książę uważa mnie za kobietę tak daleco nikczemną i związku małżeńskiego niegodną że, śmie żądać abym wzgardziwszy królestwa mego sławą i potęgą niepomna krzywd które narodowi memu wyrządził i obecnie wyrządza zezwoliła na poddanie się jemu wraz z królestwem i ubliżyła godności mojego władztwa? Odpowiedzcie książęciu że brzydzę się jego ofiarą jak każdym innym związkiem. Przystoi mnie bardziej zwać się panią niż panującego małżonką. Wojnę mi zapowiedział niech więc gotuje się do wojny a przytem zważy jaka sromota dla książęcia i męża w obec sprawionych do boju szyków odbieżawszy walki rozprawiać o miłości i zaniechawszy oręża układać małżeńskie śluby".

Dawszy taką odpowiedź, kazała trąbić do boju i uderzyć na nieprzyjaciela, aby dumne poselstwo opowiedziane jej przez posłanników Rytogara, zwycięzkim upokorzyć orężem. Lecz gdy celniejsi z rycerzy Niemieckich, ciekawością zdjęci azali prawdą było co wieść głosiła o nadzwyczajnej piękności Wandy, przypatrzyli się z bliska jej urodzie nagłą uczuć przemianą jakby czarodziojsko zrządzoną i ci którzy ją widzieli i drudzy którym tylko o niej powiadano tak zmiękli i na sercach upadli że wszyscy jednomyślnie i jawnie oświadczyli się przeciw prowadzeniu zaczętej wojny w sprawie niesłusznej iz wojskiem liczniejszym przekładając że ich nie bojaźń odwodziła od bitwy ale wstręt od prawdziwej niezbożności i że nie chcieli w złej sprawie narażać się na jawne niebezpieczeństwo.

Wykop Skomentuj2
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Kultura