Zastanawiałem się dlaczego w podręcznikach licealnych nie znajdujemy prostej odpowiedzi na proste pytania dotyczące obrotów ciał niebieskich. Poprzedni tekst omawiał przyczyny synchronizacji prędkości obrotowej Księżyca z kątową prędkością obiegu Księzyca wokół Ziemi. Przypominam, że ruch obrotowy Księżyca jest regulowany, przyspieszany lub opóźniany, w taki sposób, że średnia prędkość kątowa jego obrotów idealnie się dopasowuje do prędkości kątowej ruchu orbitalnego. Niemal każdy zapytany o to naukowiec odpowiada automatycznie, że powoduja to pływy. Zwykle nie wyjasnia czym sa te tajemnicza pływy. Nie bardzo wiadomo co ma pływać, czy coś na Księzycu czy może ziemskie oceany. Tekst o-obrotach-cial-niebieskich-jeszcze-malo-wiemy opisuje w sposob chyba dosyć czytelny jak synchronizację prędkości kątowej obrotów Księżyca i Merkurego z prędkością kątową ich ruchu orbitalnego w proporcjach odpowiednio 1:1 i 2:3 wymuszają powierzchniowe zgęszczenia masy zwane maskonami. We wspomnianym wyżej tekście wykazano w jaki sposób rozkład sił grawitacyjnych, które utrzymują Księzyc na orbicie z powodu istnienia maskonów dąży do przekręcenia Księżyca tak aby ustawić maskony jak najbliżej linii łączącej środki mas Księżyca lub Merkurego odpowiednio z Ziemią lub Słońcem. Stłumienie wahańKsięzyca od położenia równowagi powoduje dyssypacja energii ciepłem wytwarzanym w bryłach Księżyca i Merkurego przez zmienne co dokierunku pole naprężeń.
Jeden z respondentów objaśnienie to nazwał "banalnym".
Przeciwnie do niego, ktoś inny stwierdza:
> Do hipotezy istnienia maskonów, czyli niejednorodności gęstości skał księżycowych o olbrzymiej miąższości i rozłożonych symetrycznie po obu stronach Księżyca podchodzę bardzo ostrożnie, wydaje mi się ona zbyt mocno naciągana.
Z uwagi na tę wypowiedź, dla mających podobne wątpliwości, pokazuję mapę Księżyca z naniesionymi zmierzonymi różnicami jego pola grawitacyjnego.
(Autor: Mark A. Wieczorek) Rozkład anomalii grawitacji radialnej Księzyca mierzony w miligalach
(1 gal= 1cm/sek²)
Maskony Księżyca powodują lokalne zwiększenie grawitacji przekraczające 300 miligali. Maskony najprawdopodobniej są miejscami w które wbijały się meteoryty lub planetki złożone z ciężkich pierwiastków jak żelazo lub nikiel. Taką hipotezę potwierdza dobra korelacja miejsc występowania maskonów ze środkami wielkich "mórz" księżycowych.
Jedna z respondentek zapytała w jaki sposób określono położenie maskonów. Przecież nikt nie badał wielkości przyspieszenia grawitacyjnego chodząc po Księżycu z wahadłem.
Pierwsze maskony odkryto mierząc metodą Dopplera zmiany prędkości orbitującego księżycowego orbitera Łuna-10. Metoda ta była mało dokładna i nie pozwalała stwierdzić istnienia maskonów z odwrotnej strony Księżyca. Rozkład maskonów planety lub księzyca mierzy się metodą Dopplera śledząc względne różnice prędkości dwóch jego satelitów poruszających się jeden za drugim po tej samej orbicie. Dla pokrycia tym badaniem całej powierzchni badanej planety lub księżyca orbita tych satelitów powinna przebiegać nad jego biegunami. Ciekawym zjawiskiem są minima gęstości otaczające pierścieniami niektóre maskony Księżyca.
Maskony występują również na Ziemi. Poniższy obraz pokazuje rozkład anomalii grawitacji radialnej Ziemi mierzony w miligalach (1 gal= 1cm/sek²)
Rozkład anomalii grawitacji radialnej Ziemi
Wnikliwego czytelnika powinno zadziwić dlaczego wielkość anomalii grawitacji Ziemi jest ponad sześciokrotnie mniejsza niż zmierzona na Księżycu. Ziemskimi maskonami są niemal wyłącznie wypiętrzenia pasm gór: Himalajów, Andów i Alp oraz rejon Indonezji i północnego Atlantyku. Nie obserwuje się żadnego maskonu wyglądającego na miejsce uderzenia ciężkiego meteorytu. Można tu zadać pytanie: dlaczego 80 razy lżejszy Księżyc był uderzany ciężkimi obiektami a Ziemia niemal wcale?
Korzystając z okazji zapytam i poproszę o uzasadnienie odpowiedzi na zasadnicze pytania dotyczące obrotów Ziemi i bardzo istotne dla rozważań o obrotach ciał niebieskich.
1. Czy, według precyzyjnych pomiarów, Ziemia przez ostatnie 30-40 lat zwiększyła prędkość obrotową, zmniejszyła ją, czy może prędkość obrotowa Ziemi była przez ostatnie kilkadziesiąt lat wielkością stałą?
Oraz
2. Co to są sekundy przestępne i dlaczego są one stosowane?
Komentarze
Pokaż komentarze (12)