OFE

Rząd chce znacznie zmniejszyć wartość składki przekazywanej do OFE twierdząc, że to poprawi sytuację finansów publicznych. Rzeczywiście jest to prawda w średnim terminie, gdyż ZUS nie będzie musiał na wypłacanie bieżących składek zaciągać kredytów, ale w długim terminie fakt ten nie zmieni sytuacji tej instytucji. Naprawdę zamiast zapożyczać się w instytucjach kredytowych ZUS zapożyczy się u przyszłych emerytów. Na ten aspekt tzw. reformy OFE wszyscy już zwrócili uwagę.

Ciekawa jest odpowiedź na pytanie, czy zmniejszenie przekazywanej składki do OFE wpłynie pozytywnie, czy też negatywnie na rozwój całej gospodarki?

Spróbuję na to pytanie odpowiedzieć. Zgodnie z Ustawą o OFE instytucje te mogą inwestować w akcje do 40% aktywów, a do 60% w obligacje Skarbu Państwa.

Zakup akcji przedsiębiorstw na rynku pierwotnym (dotyczy to emisji prywatnych, a nie prywatyzacyjnej sprzedaży akcji przez Skarb Państwa) powoduje, że następuje przepływ środków finansowych do spółek. Pieniądze te są inwestowane i dają gospodarce narodowej impuls rozwojowy w postaci inwestycji w rozbudowę zakładów, nowe technologie, tworzenie nowych miejsc pracy itd. Zmniejszenie składki do OFE spowoduje, że skala transferu środków finansowych do przedsiębiorstw ulegnie znacznemu zmniejszeniu. Spowoduje to ograniczenie źródeł finansowania przedsiębiorstw na rynku polskim.

Średnia rentowność OFE za ostatnie 12 miesięcy wyniosła ok. 9%, gdzie rentowność obligacji Skarbu Państwa wynosi od 4,5% do 5,75% w zależności od ich rodzaju i terminów do wykupu. Przy pewnych założeniach można prosto oszacować jaka jest średnia stopa zwrotu z inwestycji OFE w akcje przedsiębiorstw. Zakładam, że średni poziom inwestycji w akcje wyniósł 35%, a 65% w obligacje Skarbu Państwa i, że te obligacje dały średnią rentowność na poziomie 5%. Przy powyższych, realnych założeniach, inwestycje OFE w akcje dały zwrot, w ciągu ostatnich 12 miesięcy ponad 16%.

Rentowność ta z jednej strony jest stopą zwrotu z inwestycji w akcje dla przyszłych emerytów, a z drugiej strony pokazuje stopę efektywności zainwestowanych pieniędzy w gospodarkę narodową i ich wpływ na PKB.

Patrząc z punktu widzenia efektywności ekonomicznej i jej wpływu na rozwojowe impulsy należałoby zwiększyć udział przekazywanej składki do OFE przy jednoczesnym zwiększeniu limitów inwestycyjnych w akcje przedsiębiorstw.

Z jednej strony zmniejszenie składki do OFE pozbawi przyszłych emerytów możliwości inwestycji, za pośrednictwem tych instytucji, w najbardziej rentowną część portfela inwestycyjnego, a z drugiej strony zmniejszy możliwości inwestycyjne polskich przedsiębiorstw, co będzie skutkować zmniejszeniem PKB i możliwościami rozwojowymi kraju.

Rząd Donalda Tuska podejmuje decyzję, która ogranicza możliwości rozwojowe polskiej gospodarki w imię postawionej tezy ważne jest tylko „tu i teraz”.