Rok 2019 stał się rokiem rozpoczęcia ogromnej inwestycji, której celem jest przywrócenie żeglowności między Morzem Bałtyckim i Zalewem Wiślanym w granicach Polski.
W historii tego obszaru - już w czasach współczesnych - znane były liczne przesmyki ujścia Wisły pomiędzy Zalewem Wiślanym oraz morzem. A że był to wał utworzony przez nanoszony przez rzeki materiał, osadzał się on tworząc Mierzeję Wiślaną. Był to pas wydm piętrzący się między rozlewiskiem rzecznym oraz linią brzegową morza, który ostatecznie oddzielił obszar Zalewu Wiślanego od otwartych wód Morza Bałtyckiego.
Mijały wieki, a wąskie przesmyki stały się niedostępne dla statków o coraz większym zanurzeniu i ostatecznie utworzył się wydmowy odcinek lądu. Gdyby jednak nie systematyczne prace w odbudowie drogi wodnej - cały obszar stałby się lądem stałym.
Do zalewu Wiślanego wpływa kilka rzek, a nad ich brzegami powstały liczne miejscowości a jedną z największych jest miasto Elbląg nad rzeką o tej samej nazwie. Elbląg był dużym portem z dostępem do morza. Tu były zlokalizowane również zakłady szkutnicze a także powstała stocznia, gdzie budowano różne jednostki pływające.
Mijały lata a polityka międzynarodowa spowodowała podział Zalewu Wiślanego na dwie części - po roku 1945 w granicach Polski pozostała część zalewu bez dostępu do morza a po stronie przyznanej Związkowi Republik Radzieckich pozostała część zalewu wiślanego z przejściem na Morze Bałtyckie.
Ten stan nie mógł trwać wiecznie i ostatecznie podjęto decyzję o wykonaniu przekopu Mierzei Wiślanej w celu umożliwienia żeglugi morskiej po stronie polskiej. Aby jednak zachować jak najbardziej naturalne środowisko, przekop o długości ponad 1 kilometr i szerokości ponad 100 m posiada przewężenie do szerokości niewiele ponad 20 m, które umożliwia przepływanie jednostek morskich o długości do 100 m i przy zanurzeniu do 4,5 metra. W tym przewężeniu znajduje się śluza skonstruowana w taki sposób, aby możliwie najskuteczniej ograniczyć mieszanie się wód słodkich na Zalewie Wiślanym z wodą morską Morza Bałtyckiego. W tym celu wykonano dwie podwójne bramy śluzowe w głowach śluzy. Dla przeprawy dużych zwierząt wzdłuż Mierzei Wiślanej wykonano dwa przejścia w taki sposób, by wejście do wody było dla nich możliwe.
Ruch lądowy pomiędzy obszarem państwa i Krynicą Morską zlokalizowaną na wydmach zapewniają dwa mosty zwodzone stale otwarte dla ruchu kołowego i obracane w przypadku przepływania statku przez śluzę.
W tym celu tworzy się zespół dróg tak, aby zapewnić stałe połączenie lądowe przynajmniej jednym z mostów.
Inwestycja ta jest tak interesująca, że kilku internautów systematycznie emituje materiał filmowy z przebiegu prac budowlanych.
Najtrudniejszy etap prac - usunięcie roślinności z obszaru przyszłej inwestycji, https://www.youtube.com/watch?v=hZ7oIcEKkL0
Plac budowy w grudniu 2019, https://www.youtube.com/watch?v=MKhh-D9aRNI
Plac budowy w sierpniu 2021, https://www.youtube.com/watch?v=D3X2Y-sM_3k
Pomijając prace studialne i projektowe - wykonanie przekopu rozpoczęto na przełomie lutego i marca 2019 roku wykonaniem przecinki drzewostanu. Po usunięciu pozostałych w gruncie pni rozpoczęły się prace wykopowe - bowiem należało przekopać wydmy na głębokość około 30-50 metrów od szczytu wzniesienia do poziomu morza. Po wykonaniu prac wykopowych nastąpiło zagłębianie ścianek larsenowych, których zadaniem jest zabezpieczenie brzegów przekopu przed osuwaniem się.
Prace te wykonywano w okresie 2019-2021. W tym czasie wybudowano betonową śluzę oraz budynki administracyjne. Trwają prace przy zabudowie wrót przesuwanych oraz prace nad zakończeniem oczepu stanowiącego krawędź brzegu oraz drogi wodnej. Do wykonania pozostały jeszcze prace nad usunięciem gruntu na zwężeniu przed śluzą południową od strony Zalewu Wiślanego oraz przed śluzą północną od strony morza.
Tak wygląda plac budowy w połowie grudnia 2021 roku, https://www.youtube.com/watch?v=HYVizF7yocE
Trwają prace nad wykonaniem wejścia do przekopu od strony Zalewu Wiślanego oraz prace nad ukończeniem falochronów - wschodnio-północnego oraz zachodniego od strony Morza Bałtyckiego.
W chwili obecnej możliwości realizacji inwestycji są ograniczone, bowiem pojawił się lód na Zalewie Wiślanym. Uniemożliwia on pracę pogłębiarek oraz ruchu barek w związku z budową wyspy przeznaczonej na siedlisko dla ptaków. Cel zapewnienia ochrony przyrody wiąże się tutaj z technologią realizacji inwestycji. Zalew Wiślany jest zbiornikiem płytkim i wymaga pogłębienia toru wodnego dla żeglugi o głębokości ok. 5,5 m. Pozyskany materiał stanie się materiałem wypełniającym tworzonej wyspy. Nie można wykluczyć, że obiekt ten stanie się obiektem badań przyrodniczych nad rozprzestrzenianiem się gatunków w sposób niezależny od człowieka, bowiem pierwotnie jałowy grunt będzie sukcesywnie zajmowany przez samorozsiewające się rośliny. Będzie też ostoją lęgową dla ptaków czasowo przebywających na tym terenie.
Co ciekawe - już teraz widać w granicach budowy żerujące ptaki mimo, że na placu budowy trwa intensywna praca ciężkiego sprzętu budowlanego.
W części lądowej placu budowy widać było nie tylko lisa, ale również i łosia. Do ogrodzenia placu budowy zbliżają się także i sarny. Z chwilą zakończenia prac budowlanych, kiedy zostanie zdemontowane ogrodzenie zabezpieczające, zwierzęta w sposób naturalny będą mogły tutaj przemieszczać się - jak czyniły to od setek lat.
Trzeba też dodać, że sam przekop nie rozwiązuje żadnego problemu. Jest jednak kluczowym obiektem całości prac inwestycyjnych mających na celu przywrócenie rangi portu morskiego w Elblągu. II etap - wykonanie toru wodnego do portu w Elblągu już rozpoczęto pracami umacniającymi brzegi rzeki Elbląg oraz rozpoczęciem budowy mostu drogowego w miejsce istniejącej przeprawy przez rzekę Elbląg.


Komentarze
Pokaż komentarze (1)