25 obserwujących
179 notek
328k odsłon
1233 odsłony

Podwyżka płacy minimalnej. Ani katastrofa, ani cudowny eliksir

Wykop Skomentuj30

Planowana podwyżka płacy minimalnej, ani nie będzie wielką natychmiastową katastrofą. Ani nie da samoistnie rozwoju. Najprawdopodobniej w okresie kilku najbliższych kwartałów planowana podwyżka płacy minimalnej będzie miała niewielki wpływ na gospodarkę. W krótkim okresie podwyższy zarobki najmniej zarabiających.

Po kilku kwartałach, zwłaszcza gdyby gospodarka istotnie zwolniła, może wypchnąć z rynku mniej wydajnych przedsiębiorców i ich pracowników. Z drugiej strony nie jest teoretycznie niemożliwe, żeby wyższa płaca minimalna stanowiła impuls do inwestycji w nowe technologie. Ale nie znam empirycznych przykładów rozwoju indukowanego podwyżką płacy minimalnej.

Po pierwsze, jest mało istotnych badań na których można oprzeć wnioskowanie o wpływie planowanego zwiększenia płacy minimalnej na gospodarkę Polski. 

Literatura ekonomiczna n/t wpływu płacy minimalnej na gospodarkę nie daje jednoznacznej odpowiedzi. Jedne badania mówią o istotnych konsekwencjach, inne o nieistotnych. Ponadto badania wpływu płacy minimalnej na gospodarkę dotyczą albo w większości państw bogatych, albo w mniejszości państw rozwijających się. Jest niewiele literatury o wpływie płacy minimalnej na gospodarki państw średnio rozwiniętych. Takich jak Polska. Nawet literatura, która dotyczy Polski, dotyczy mniejszych podwyżek niż te które są planowane, więc też może być niemiarodajna. 

Wnioski z państw znacznie bogatszych oraz państw znacznie biedniejszych niż Polska są wątłą wskazówką dla możliwego wpływu znacznej podwyżki płacy minimalnej na gospodarkę Polski: 

– W państwach rozwijających się istnieje m.in. duża szara strefa, tolerowana jako sektor nieformalnego zatrudnienia. Sprawczość tamtejszych państw jest niższa niż Polski. 

– W bogatszych państwach rozkład wynagrodzeń zazwyczaj jest mniej „lewoskrętny” (jest wieksza klasa średnia) oraz mają miejsce mniejsze wzrosty proporcji płacy minimalnej do średniej niż ten planowany w Polsce.

Po drugie, będziemy prawdopodobnie mieli najwyższą proporcję pensji minimalnej do średniej w OECD i jedną z najwyższych w świecie. Nie wiem, czy OECD klub najbogatszych państw jest najbardziej miarodajnym tłem do porównań dla naszego rynku pracy. Ale obecnie na tle OECD proporcja płacy minimalnej do przeciętnej jest u nas lekko powyżej przeciętnej:

image

Źródło: OECD

Ponad przeciętna (jak na OECD) proporcja minimalnej do średniej nie jest wynikiem jednorazowych działań. Jest rezultatem procesu trwającego dekadę:

image

Źródło: OECD

Gdy cykl obecnie planowanych podwyżek dobiegnie końca w 2023 nasza proporcja minimalnej do średniej będzie wyższa od najwyższej proporcji minimalnej do średniej obserwowanej obecnie w OECD:

image

Źródło: OECD, szacunek własny

Chyba, że ktoś w OECD również będzie podnosił płacę minimalną w relacji do średniej. Co nie jest niemożliwe. Patrz punkt następny.

Po trzecie, i dla mnie najbardziej fascynujące: wzrost minimalnej do średniej płacy jest zjawiskiem szerszym niż Polska. Od prawie dwóch dekad w peryferyjnych państwach OECD (Chile, Colombia, Greece, Ireland, Korea, Mexico, Portugal, Spain, Turkey, Costa Rica, Poland) rośnie proporcja płacy minimalnej do średniej. Wzrost ten najpierw spowodował dogonienie proporcji minimalnej do średniej w państwach rdzenia OECD (Australia, Belgium, Canada, France, Germany, Japan, Luxembourg, Netherlands, New Zealand, UK, USA), a następnie jej przewyższenie:

image

Źródło: OECD

My z naszymi podwyżkami proporcji minimalnej do średniej trwającymi od 2008 przyłączyliśmy się do trendu trwającego w podobnych nam gospodarkach dekadę wcześniej. Trend ten nie jest dobrze rozpoznany i opisany w znanej mi literaturze.

Po czwarte, bardziej istotnym punktem odniesienia dla naszej gospodarki są nie państwa OECD, a gospodarcze średniaki z całego świata. Dla państw średniaków charakterystyczny jest skrajny rozkład proporcji płacy minimalnej do średniej: w dużej części proporcja minimalnej do średniej płacy jest niska, a w dużej wysoka. Za trzy lata będziemy w podgrupie gospodarczych średniaków o wysokiej proporcji minimalnej do średniej. 

Tak szybki wzrost proporcji minimalnej do średniej bywał już odnotowany wcześniej. Według United Nations Economic Commission for Latin America realna płaca minimalna wzrosła w Boliwii pomiędzy 2005 a 2017 o 133%. W Nikaraguii pomiędzy 2006 i 2017 wzrosła o 75%. A w Ekwadorze pomiędzy 2007 a 2017 wzrosła o 67%. Te przykłady mogą być dla nas bardziej istotne niż bogate państwa OECD. 

W państwach, o najwyższej proporcji płacy minimalnej do średniej duża część zatrudnionych zarabia poniżej oficjalnej płacy minimalnej! W Ameryce Południowej, gdy proporcja płacy minimalnej do średniej (mediana) przekroczy 50% szybko rośnie procent pracujących zarabiających poniżej oficjalnej płacy minimalnej. Na poniższym wykresie oś pionowa to procent pracujących zarabiających poniżej płacy minimalnej, a oś pozioma to płaca minimalna do średniej:

Wykop Skomentuj30
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Społeczeństwo